Τι να περιμένετε όταν φέρνετε το μωρό σας στο σπίτι

Είναι η στιγμή που οι νέοι γονείς συνειδητοποιούν ότι η ζωή τους έχει αλλάξει για πάντα. Δείτε πώς μπορείτε να περάσετε τις συναρπαστικές, αλλά μερικές φορές και εξουθενωτικές, πρώτες 48 ώρες στο σπίτι με το νεογέννητό σας.

Ανάλογα με την πορεία του τοκετού, την κατάσταση του μωρού σας και τον τόπο διαμονής σας, μπορεί να πάρετε το μωρό σας από το νοσοκομείο ή τον τοκετό μέσα σε λίγες ώρες ή σε λίγες μέρες. Εάν η γέννηση στο σπίτι σας ήταν χωρίς επιπλοκές, θα ξαπλώσετε αμέσως στο κρεβάτι. Ωστόσο, ανεξάρτητα από το πόσα μαθήματα προγεννητικής προετοιμασίας έχετε παρακολουθήσει ή πόσα βιβλία για την ανατροφή των παιδιών έχετε διαβάσει, η πραγματικότητα του να έχετε ένα νεογέννητο στα χέρια σας μπορεί να κάνει τους νέους γονείς να αναρωτιούνται: «Τι κάνουμε τώρα;». Αυτό είναι φυσιολογικό – υπάρχουν πολλά να αφομοιώσετε. Πάρτε τα πράγματα με ηρεμία, να είστε ευγενικοί με τον εαυτό σας και μην φοβάστε να ζητήσετε βοήθεια.

Θα έχουμε υποστήριξη στο σπίτι;

Η προσκόλληση του μωρού σας στο στήθος θα πρέπει να έχει αξιολογηθεί από επαγγελματία υγείας, σύμβουλο γαλουχίας ή ειδικό θηλασμού μετά τον τοκετό, για να εξασφαλιστεί μια ομαλή έναρξη του θηλασμού. Ακόμα και αν σας έχουν πει ότι δεν υπάρχουν προβλήματα προσκόλλησης , συνιστάται να ξανά ελέγξετε τα πράγματα αν έχετε ανησυχίες.

Φροντίστε να κλείσετε ραντεβού με τον γιατρό του μωρού σας για έλεγχο βάρους μέσα σε λίγες μέρες μετά τον τοκετό. Ανάλογα με τον τόπο διαμονής σας, μπορεί να είστε ακόμα στο νοσοκομείο ή να έρθει ένας επισκέπτης υγείας στο σπίτι σας. Τα νεογέννητα μπορεί να χάσουν έως και 10% του βάρους τους τις πρώτες μέρες, αλλά θα πρέπει να αρχίσουν να το ανακτούν μέχρι την πέμπτη ή έκτη μέρα και να επιστρέψουν στο βάρος γέννησης μέχρι την δέκατη έως δέκατη τέταρτη μέρα. Εάν το μωρό σας δεν ακολουθεί αυτό το μοτίβο, ζητήστε ιατρική συμβουλή.

«Ανακάλυψα ότι το πρώτο μου παιδί είχε αγκυλογλωσσία  μετά από λίγες μέρες. Στο νοσοκομείο μου είχαν πει ότι το μωρό μου έπιανε καλά τη θηλή και ο θηλασμός δεν ήταν επώδυνος, οπότε η διάγνωση έγινε μόνο επειδή δεν έπαιρνε βάρος. Το κόψαμε και μετά ήταν μια χαρά», θυμάται η Αιμιλία μητέρα ενός παιδιού, από τα Τρίκαλα Κορινθίας

Πώς μπορώ να προετοιμαστώ για τον θηλασμό στο σπίτι;

Ιδανικά, θα πρέπει να τα έχετε όλα έτοιμα για την πρώτη σας μέρα στο σπίτι με το νεογέννητο μωρό σας – από πάνες και μωρομάντηλα για το μωρό σας, μέχρι άνετα μαξιλάρια, κρέμα θηλών, επιθέματα θηλασμού και υγιεινά σνακ και ποτά για εσάς. Βρείτε ένα άνετο και βολικό σημείο για το θηλασμό στο σπίτι. Πιθανότατα θα περάσετε πολύ χρόνο εκεί!

«Ο καναπές μου ήταν πολύ χαμηλός για να καθίσω μετά την καισαρική τομή, οπότε παραγγείλαμε κάποια μαξιλάρια έκτακτης ανάγκης από το διαδίκτυο», θυμάται η Αλεξάνδρα, μητέρα ενός παιδιού, από  τη Βόρεια Ελλάδα. «Δημιούργησα επίσης δύο «σταθμούς θηλασμού» – έναν δίπλα στον καναπέ και έναν δίπλα στο κρεβάτι μου – με απαραίτητα είδη όπως υγιεινά σνακ, νερό, φορτιστές τηλεφώνου, lip balm, μωρομάντηλα και το τηλεχειριστήριο της τηλεόρασης. Κανείς δεν επιτρεπόταν να μετακινήσει τίποτα!»

Τί φροντίδα θα χρειαστεί το νεογέννητό μου;

Τα νεογέννητα μωρά είναι αρκετά απλά πλάσματα. Εφόσον τα ταΐζετε καλά, τα φροντίζετε και τα παρηγορείτε, θα πρέπει να απολαμβάνουν άφθονο από αυτό το πολύτιμο αγαθό – τον ύπνο!

Στην πραγματικότητα, το νεογέννητό σας μπορεί να είναι πολύ νυσταγμένο κατά τις πρώτες 24 ώρες. Είναι φυσιολογικό το μωρό σας να αρχίσει να ξυπνάει και να τρώει πιο συχνά την επόμενη μέρα και καθώς αρχίζει να παράγεται το μητρικό γάλα (συνήθως δύο έως τέσσερις ημέρες μετά τον τοκετό). Αξιοποιήστε αυτόν τον χρόνο για να ξεκουραστείτε και να προσαρμοστείτε, κρατώντας το μωρό σας κοντά σας μέρα και νύχτα για να το καθησυχάσετε, είτε σε μία καλαθούνα, σε ένα κρεβατάκι δίπλα στο κρεβάτι σας, είτε σε έναν μάρσιππο αν είστε ξύπνια.

Είναι πολύ φυσικό το μωρό σας να θέλει να είναι στην αγκαλιά σας – το μόνο που έχει γνωρίσει τους τελευταίους εννέα μήνες είστε εσείς, και η έλευση στον κόσμο μπορεί να είναι συντριπτική. Το να το κρατάτε και να το κουνάτε απαλά εσείς, ο σύντροφός σας ή κάποιο άλλο ζεστό, ασφαλές πρόσωπο θα βοηθήσει να ηρεμήσει και να χαλαρώσει το μωρό σας. Προσπαθήστε να ακολουθήσετε τη ροή όσο το δυνατόν περισσότερο – αυτό το στάδιο είναι σύντομο και θα περάσει καθώς μεγαλώνει και μαθαίνει να είναι μόνο του για μεγαλύτερα διαστήματα.

Αυτή η επαφή δέρμα με δέρμα απελευθερώνει επίσης μια ισχυρή ορμόνη που ονομάζεται οξυτοκίνη και στους δύο σας. Απελευθερώνεται επίσης όταν είστε κοντά στο μωρό σας, το κοιτάζετε, το ακούτε να κλαίει ή ακόμα και όταν απλά το σκέφτεστε. Αυτή η εκπληκτική ορμόνη σας βοηθά να δημιουργήσετε έναν ισχυρό δεσμό μητέρας-παιδιού που θα διαρκέσει μια ζωή. Βοηθά επίσης στη ροή του μητρικού γάλακτος κατά τη διάρκεια του θηλασμού ή της άντλησης, οπότε όσο πιο κοντά είστε στο μωρό σας, τόσο πιο εύκολο θα είναι να ξεκινήσετε την παραγωγή γάλακτος και να ξεκινήσετε με επιτυχία το θηλασμό.

Δεν μπορείτε να «κακομάθετε» ένα νεογέννητο μωρό ή να δημιουργήσετε «κακές συνήθειες» σε αυτό το πρώιμο στάδιο – οπότε αν καλοπροαίρετοι συγγενείς σας υποδείξουν κάτι τέτοιο, προσπαθήστε να τους αγνοήσετε. Μην προσπαθήσετε να βάλετε το μωρό σας σε πρόγραμμα σίτισης – το μωρό σας είναι πολύ μικρό και, σε κάθε περίπτωση, πολλά μωρά δεν συμμορφώνονται ποτέ με μια καθορισμένη ρουτίνα. Αντ’ αυτού, θηλάστε το μωρό σας όποτε δείχνει σημάδια πείνας, όπως κινήσεις του στόματος, αναζήτηση ή πιπίλισμα, κάτι που θα σας βοηθήσει να ξεκινήσετε την παραγωγή γάλακτος. Χρησιμοποιήστε μια εφαρμογή όπως το Medela Family αν θέλετε να παρακολουθείτε το θηλασμό και τις πάνες.

Προσέξτε τα σημάδια που δείχνουν ότι το μωρό σας παίρνει αρκετό γάλα: η ποσότητα των κενώσεων και των ούρων είναι καθοριστική. Την πρώτη ημέρα το μωρό σας θα πρέπει να έχει μία ή περισσότερες κενώσεις με μηκώνιο (μαύρες, κολλώδεις κενώσεις), καθώς και μία βρεγμένη πάνα. Τη δεύτερη μέρα, μπορείτε να περιμένετε δύο ή περισσότερες σκούρες πράσινες-καφέ κενώσεις, η οποίες σταδιακά γίνονται λιγότερο κολλώδεις, και δύο βρεγμένες πάνες. Αν το μωρό σας δεν παρουσιάζει αυτά τα σημάδια, επικοινωνήστε με τον επαγγελματία υγείας που σας παρακολουθεί.

Τι φροντίδα θα χρειαστώ;

Το σώμα σας χρειάζεται ξεκούραση και χρόνο για να αναρρώσει, ακόμα και μετά από έναν τοκετό χωρίς επιπλοκές. Αφήστε την αλλαγή των πανών, το μαγείρεμα και τη φροντίδα των μεγαλύτερων παιδιών στον σύντροφό σας ή στους συγγενείς σας, όσο το δυνατόν περισσότερο – ή προσλάβετε βοήθεια, αν μπορείτε να το αντέξετε οικονομικά. Φυλάξτε τις δυνάμεις σας για τις πολυάσχολες εβδομάδες που θα ακολουθήσουν και επικεντρωθείτε στη δημιουργία δεσμού με το μωρό σας και στην παραγωγή γάλακτος. Όλα τα άλλα μπορούν να περιμένουν.

«Κάντε τα ψώνια σας online, αφήστε τους άλλους να σας φτιάχνουν ροφήματα και τρώτε συχνά και σε μεγάλες ποσότητες για να διατηρήσετε τις δυνάμεις σας», συμβουλεύει η Χριστίνα μητέρα ενός παιδιού, από την Κέρκυρα. «Η πρώτη εβδομάδα ήταν υπέροχη, αλλά η ένταση που ακολούθησε ήταν απροσδόκητη. Χρειάζεστε ξεκούραση».

Μην αισθάνεστε υποχρεωμένη να έχετε το σπίτι γεμάτο επισκέπτες – προσκαλέστε μόνο όσους θα σας φέρουν κάτι χρήσιμο ή θα σας υποστηρίξουν. «Φυλάξτε αυτή την ξεχωριστή στιγμή μόνο για εσάς, τον σύντροφό σας και το μωρό σας, αν μπορείτε», προτείνει η Ελένη , μητέρα δύο παιδιών, από τον Βόλο. «Στην αρχή ένιωθα αμήχανα να θηλάζω μπροστά σε επισκέπτες, κάτι που δεν βοηθούσε στην επιτυχή προσκόλληση».

Πώς μπορεί να βοηθήσει ο σύντροφός μου τις πρώτες μέρες του θηλασμού;

Ενώ οι μαμάδες έχουν προφανώς τον πιο σημαντικό ρόλο στον θηλασμό, υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορεί να κάνει ο σύντροφός σας και άλλα μέλη της οικογένειας για να σας υποστηρίξουν και να δημιουργήσουν δεσμό με το μωρό, όπως να βοηθήσουν να το ηρεμήσουν με επαφή δέρματος με δέρμα ή να το κουβαλήσουν σε σλιπ.

Μπορούν επίσης να γίνουν «φρουροί», περιορίζοντας τους επισκέπτες στο ελάχιστο, ώστε να έχετε την ευκαιρία να ξεκουραστείτε. Πολλές νέες μητέρες λένε ότι δεν μπορούν να κοιμηθούν κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά με λίγη εξάσκηση και λίγη βοήθεια από τον σύντροφό σας, μπορείτε να μάθετε να κάνετε έναν σύντομο «ύπνο ενέργειας». Κάντε το υπνοδωμάτιο σκοτεινό και ήσυχο και απομακρύνετε όλες τις ψηφιακές οθόνες ή τα κινητά τηλέφωνα. Ακόμα και αν ξαπλώσετε μόνο για 20 λεπτά ησυχίας χωρίς περισπασμούς, ενώ ο σύντροφός σας φροντίζει το μωρό, αυτό μπορεί να ξεκουράσει το σώμα σας. Μετά από μερικές προσπάθειες, θα πρέπει να χαλαρώσετε και τελικά να κοιμηθείτε.

«Δεν θα μπορούσα να περάσω εκείνες τις πρώτες μέρες χωρίς τον σύζυγό μου», λέει η Ευαγγελία μητέρα δύο παιδιών, από την Κρήτη. «Και με τα δύο μας παιδιά, σηκωνόταν για να μου δώσει το μωρό για κάθε τάισμα, άλλαζε τις πάνες και συχνά τα ξαναέβαζε στο κρεβάτι μετά. Αν κάποια από τις δύο κορούλες ήταν ανήσυχη τις πρώτες πρωινές ώρες, την έπαιρνε κάτω και καθόταν αγκαλιάζοντάς την».

Αυτός ο τύπος υποστήριξης έχει αποδειχθεί ότι βοηθά στο θηλασμό – μια μελέτη διαπίστωσε ότι οι πρωτότοκες μητέρες που δήλωσαν ότι είχαν υποστήριξη από τους συντρόφους τους στο θηλασμό κατά την πρώιμη περίοδο μετά τον τοκετό ήταν πιο πιθανό να ξεκινήσουν το θηλασμό και να θηλάσουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.¹

Γιατί νιώθω κατάθλιψη;

Δεν είναι ασυνήθιστο να νιώθεις μόνη και αβοήθητη όταν επιστρέφεις στο σπίτι. Μην φοβάστε να απευθυνθείτε σε κάποιον γνωστό σας ή σε έναν επαγγελματία υγείας. Κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας μετά τον τοκετό, πολλές μητέρες αισθάνονται συναισθηματικές, ευσυγκίνητες ή ευαίσθητες και βιώνουν το «baby blues» λόγω της αύξησης των ορμονών καθώς αρχίζει η παραγωγή γάλακτος^2.  Αυτά τα συμπτώματα είναι φυσιολογικά και συνήθως διαρκούν μόνο λίγες ημέρες. Ωστόσο, εάν αυτά τα συναισθήματα δεν περάσουν μέσα σε δύο εβδομάδες ή εάν αισθάνεστε όλο και πιο κατάθλιψη και απελπισία, μιλήστε με έναν επαγγελματία υγείας. «Ήταν μια πολύ συναισθηματική περίοδος και ήμουν ευγνώμων για την προειδοποίηση μιας φίλης, που μου είπε ότι η τρίτη μέρα μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολη», λέει η Κατερίνα , μητέρα ενός παιδιού, Καλαμάτα. «Είναι φυσιολογικό να νιώθεις ότι αυτή η περίοδος είναι πολύ δύσκολη».

References

1 Hunter T. Breastfeeding initiation and duration in first-time mothers: exploring the impact of father involvement in the early post-partum period. Health Promot Prspect. 2014;4(2):132.

2 Langan R, Goodbred AJ. Identification and management of peripartum depression. Am Fam Physician. 2016;93(10):852-858.

3 Wagner EA et al. Breastfeeding concerns at 3 and 7 days postpartum and feeding status at 2 months.