Θηλασμός με επίπεδες, εισέχουσες ή τρυπημένες θηλές

Το σχήμα και το μέγεθος των θηλών μπορεί να διαφέρει σημαντικά από γυναίκα σε γυναίκα. Διαβάστε τις πρακτικές συμβουλές μας για να κάνετε το θηλασμό λίγο πιο εύκολο, ανεξάρτητα από τον τύπο των θηλών που έχετε.

Οι θηλές των περισσότερων γυναικών προεξέχουν και γίνονται πιο σκληρές όταν διεγείρονται από την αφή ή την αίσθηση, αλλά ορισμένες έχουν θηλές που είναι επίπεδες ή εισέχουσες . Άλλες  γυναίκες έχουν τρυπήσει τη μία ή και τις δύο θηλές τους. Πολλές μητέρες με εισέχουσες, επίπεδες ή τρυπημένες θηλές θηλάζουν χωρίς κανένα πρόβλημα, αλλά άλλες χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη.

«Μην πανικοβάλλεστε αν έχετε επίπεδες ή εισέχουσες θηλές, είναι απολύτως δυνατό να θηλάσετε», διαβεβαιώνει η Sioned Hilton, σύμβουλος γαλουχίας, νοσοκόμα νεογνών και επισκέπτρια υγείας, η οποία συνεργάζεται με τη Medela στο Ηνωμένο Βασίλειο για περισσότερο από μια δεκαετία. «Να θυμάστε ότι το μωρό σας πιάνει και την θηλαία άλω από το στήθος, όχι μόνο τη θηλή, όταν θηλάζει αποτελεσματικά».

Ωστόσο, τις πρώτες μέρες, όταν το στόμα του μωρού σας είναι ακόμα μικρό και το πιπίλισμα του είναι λιγότερο αποτελεσματικό, οι εισέχουσες ή επίπεδες θηλές μπορεί να δυσκολεύουν την έναρξη του θηλασμού, ειδικά αν το μωρό είναι πρόωρο ή δεν αισθάνεται καλά.

«Αν η θηλή σας είναι επίπεδη ή εισέχουσα, μπορεί να μην φτάνει στο ουρανίσκο του μωρού σας για να διεγείρει τον ουρανίσκο του και να ενεργοποιήσει το αντανακλαστικό του θηλασμού», εξηγεί η Sioned. «Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι έχει πρόβλημα στο να πιάσει το στήθος ή ότι δεν μπορεί να παραμείνει προσκολλημένο για αποτελεσματική απομύζηση γάλακτος».

Πώς να καταλάβετε αν έχετε επίπεδες ή εισέχουσες θηλές

Οι επίπεδες θηλές¹ δεν προεξέχουν πολύ από την θηλαία άλω (τη σκουρόχρωμη περιοχή που τις περιβάλλει), ακόμη και όταν διεγείρονται.

Μια εισέχουσα θηλή έχει μια εσοχή στο κέντρο. Μπορεί να έχει αυτή την εμφάνιση συνεχώς ή μόνο όταν διεγείρεται. Μερικές φορές οι εισέχουσες θηλές συρρικνώνονται έτσι ώστε να είναι στο ίδιο επίπεδο με την θηλαία άλω ή μπορεί ακόμη και να βυθίζονται στον ιστό του μαστού.

Μπορεί να επηρεαστεί η μία ή και οι δύο θηλές, και εκτιμάται ότι έως και το 10% των πρωτότοκων μητέρων έχουν τουλάχιστον μία εισέχουσα θηλή.² Αν δεν είστε σίγουρη αν η θηλή σας είναι εισέχουσα, δοκιμάστε το «τεστ τσιμπήματος»: πιέστε απαλά το στήθος σας, με τον αντίχειρα και τον δείκτη σας εκατέρωθεν της θηλαίας άλω. Οι περισσότερες θηλές θα προεξέχουν, αλλά αν η δική σας συρρικνωθεί ή τραβηχτεί προς τα μέσα, δημιουργώντας ένα κοίλωμα στο άκρο, τότε είναι εισέχουσες.

Προετοιμασία των εισέχουσων ή επίπεδων θηλών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Μπορεί να διαπιστώσετε ότι, καθώς τα στήθη σας αλλάζουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι θηλές σας αρχίζουν να προεξέχουν περισσότερο από μόνες τους. Εάν όχι, και αν ανησυχείτε ότι το σχήμα τους θα δυσκολέψει το θηλασμό, μπορείτε να φορέσετε διαμορφωτές θηλών. Αυτοί οι μαλακοί, εύκαμπτοι δίσκοι σιλικόνης ταιριάζουν διακριτικά μέσα στο  στηθόδεσμο σας και ασκούν ήπια πίεση στις θηλές σας, βοηθώντας τις να προεξέχουν.

«Οι διαμορφωτές θηλών μπορούν να φορεθούν από την 32η εβδομάδα μιας φυσιολογικής εγκυμοσύνης», συμβουλεύει η Sioned. «Ξεκινήστε με μία ώρα την ημέρα και αυξήστε σταδιακά έως περίπου οκτώ ώρες. Εάν έχετε ανεπάρκεια τραχήλου ή διατρέχετε κίνδυνο πρόωρου τοκετού, συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας σχετικά με τον καλύτερο χρόνο για να αρχίσετε να τα χρησιμοποιείτε, καθώς η διέγερση των θηλών μπορεί να προκαλέσει συσπάσεις.

«Μπορείτε να συνεχίσετε να φοράτε τους διαμορφωτές θηλών μετά τη γέννηση του μωρού σας», προσθέτει. «Δοκιμάστε να τους τοποθετήσετε μέσα στο στηθόδεσμο  σας 30 έως 60 λεπτά πριν από το θηλασμό».

«Έχω εισέχουσες θηλές και, μετά από δύο ή τρεις εβδομάδες προσπαθειών να κάνω το μωρό μου να θηλάσει, ήμουν έτοιμη να στραφώ στο γάλα σε σκόνη», θυμάται η Ηλιάννα, μητέρα ενός παιδιού, από τη Θεσσαλονίκη. «Ζήτησα βοήθεια από τη La Leche League ( Διεθνής Σύνδεσμος θηλασμού)  και μια υπέροχη κυρία μου πρότεινε διαμορφωτές θηλών, οι οποίοι με βοήθησαν πραγματικά. Με κάποιο τρόπο, ο μικρός μου άρχισε να καταλαβαίνει τι να κάνει! Ο θηλασμός ήταν τότε υπέροχος και συνεχίσαμε μέχρι να γίνει 21 μηνών».

Βοηθώντας το μωρό σας να προσκολληθεί σε επίπεδες ή εισέχουσες θηλές

Εάν το μωρό σας ρουφάει ευχάριστα το δάχτυλό σας, αλλά φαίνεται λιγότερο ενδιαφερόμενο για το στήθος σας, αυτό είναι ένα σημάδι ότι η θηλή σας μπορεί να μην φτάνει στον ουρανίσκο του όταν προσκολλάται. Μπορεί να απογοητευτεί και να απομακρυνθεί και να κλάψει, ή ακόμα και να κοιμηθεί στο στήθος σας. Εάν συμβαίνει αυτό, ζητήστε από έναν σύμβουλο γαλουχίας ή έναν ειδικό θηλασμού να ελέγξει την προσκόλλησή του.

Υπάρχουν διάφορες τεχνικές που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε πριν από κάθε θηλασμό για να διαμορφώσετε τις θηλές σας σε ένα σχήμα που θα διευκολύνει το μωρό σας να θηλάσει. Η Sioned προτείνει:

• να κυλήσετε τη θηλή σας μεταξύ του αντίχειρα και του δείκτη για να την ενθαρρύνετε να βγει προς τα έξω
• να συμπιέζετε το στήθος σας ακριβώς πίσω από την θηλαία άλω με τα δάχτυλά σας σε σχήμα «V» ή «C» για να ωθήσετε τη θηλή σας προς τα έξω
• να αγγίξετε για λίγο τη θηλή σας με μια κρύα κομπρέσα ή ένα παγάκι για να την κάνετε να σκληρύνει
• να αντλήσετε με το χέρι ή να χρησιμοποιήσετε ένα θήλαστρο για μερικά λεπτά πριν από το θηλασμό για να τραβήξετε τη θηλή σας προς τα έξω

«Έχω μια επίπεδη θηλή, αλλά το ανακάλυψα μόνο όταν ο Στέλιος είχε δυσκολία να θηλάσει από αυτή την πλευρά», λέει η Χριστίνα, μητέρα δύο παιδιών, από την Κρήτη. «Δεν υπάρχει κανένα ανατομικό πρόβλημα – απλά δεν σκληραίνει τόσο πολύ, γεγονός που κάνει το πιάσιμο λίγο πιο δύσκολο. Πριν τον θηλάσω από εκείνη την πλευρά, πάντα την τσιμπούσα και την πίεζα λίγο και την έβαζα στο στόμα του. Ήταν λίγο δύσκολο στην αρχή, αλλά με τον καιρό έγινε πολύ πιο εύκολο».

Χρήση ψευδοθηλής για να βοηθήσετε το μωρό να θηλάσει

Εάν κανένα από τα παραπάνω δεν λειτουργεί και το μωρό σας εξακολουθεί να δυσκολεύεται να θηλάσει, ο σύμβουλος γαλουχίας ή ο ειδικός θηλασμού μπορεί να σας συμβουλεύσει να θηλάσετε το μωρό σας χρησιμοποιώντας ψευδοθηλή. Πρόκειται για ένα λεπτό, εύκαμπτο κομμάτι σιλικόνης, σε σχήμα θηλής, με τρύπες στην άκρη για να περνάει το γάλα.

Η ψευδοθηλή προσφέρει στο μωρό σας ένα μεγαλύτερο, πιο σταθερό στόχο, καθώς και διέγερση του ουρανίσκου του για να το ενθαρρύνει να θηλάσει. Γενικά, οι ψευδοθηλές πρέπει να θεωρούνται ως βραχυπρόθεσμη λύση. Εάν προκύψουν προβλήματα ή πόνος, συμβουλευτείτε σύμβουλο γαλουχίας ή τον ειδικό θηλασμού, οι οποίοι θα διασφαλίσουν ότι το μωρό σας προσκολλάται καλά με την ψευδοθηλή στη θέση της. Θα πρέπει επίσης να παρακολουθείτε την αύξηση βάρους του μωρού σας για να βεβαιωθείτε ότι η παραγωγή γάλακτος σας αυξάνεται ώστε να καλύπτει τις ανάγκες του.³

Με την πάροδο του χρόνου, καθώς το μωρό σας ρουφάει πιο δυνατά και οι θηλές σας συνηθίζουν το θηλασμό, ίσως μπορέσετε να θηλάσετε χωρίς ψευδοθηλές.

«Οι θηλές μου είναι μάλλον επίπεδες. Ένας επαγγελματίας υγείας μου σύστησε ψευδοθηλές για τα δύο μωρά μου και τις χρησιμοποίησα με μεγάλη επιτυχία», λέει η Σοφία, μητέρα δύο παιδιών, από τη Δράμα. «Το μυστικό μου για να κολλάνε στο δέρμα είναι να βρέχω ελαφρώς την άκρη πριν από τη χρήση».

Θηλασμός με τρυπημένες θηλές

Πολλές γυναίκες με τρυπημένες θηλές διαπιστώνουν ότι αυτό δεν επηρεάζει την ικανότητά τους να θηλάζουν – αν και θα πρέπει να αφαιρείτε τα κοσμήματα πριν από το θηλασμό, καθώς υπάρχει κίνδυνος πνιγμού και μπορεί να γρατζουνίσουν τη γλώσσα, τα ούλα ή τον ουρανίσκο του μωρού σας.

«Είχα τρυπήσει τις θηλές μου, αλλά το αφαίρεσα ένα χρόνο αργότερα όταν έμεινα έγκυος, καθώς τα στήθη μου ήταν ευαίσθητα», λέει η Μαρία, μητέρα τριών παιδιών, από το Περιστέρι. «Θήλασα αποκλειστικά την κόρη μου και μετά τους δύο μικρότερους αδελφούς της, χωρίς κανένα πρόβλημα. Αν μη τι άλλο, η τρυπημένη θηλή ήταν η αγαπημένη τους!»

Άλλες μητέρες διαπιστώνουν ότι το μητρικό γάλα διαρρέει από τις τρύπες του piercing ή υποψιάζονται ότι οι ουλές από το piercing μειώνουν την παραγωγή γάλακτος⁴ – αν και οι έρευνες σε αυτόν τον τομέα είναι περιορισμένες.

«Είναι αδύνατο να γνωρίζουμε πώς θα επηρεάσει το piercing το θηλασμό μέχρι να αρχίσει η παραγωγή γάλακτος», λέει η Sioned. «Ζητήστε συμβουλές από έναν σύμβουλο γαλουχίας ή έναν ειδικό θηλασμού αν ανησυχείτε. Και να θυμάστε ότι τα μωρά μπορούν να πάρουν όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται από το ένα στήθος αν υπάρχει πρόβλημα με το άλλο».

Αν δεν μπορείτε να θηλάσετε με επίπεδες ή εισέχουσες θηλές

Αν έχετε δοκιμάσει τα πάντα και ο θηλασμός απλά δεν λειτουργεί, πρέπει ακόμα να ταΐσετε το μωρό σας.

«Το πιο σημαντικό είναι η καλή υγεία της μαμάς και του μωρού», λέει η Sioned. «Η αποκλειστική άντληση, ώστε το μωρό σας να έχει αντλημένο γάλα σε κάθε τάισμα, μπορεί να σας βοηθήσει. Ή μπορείτε να δοκιμάσετε ένα Συμπληρωματικό Σύστημα Θηλασμού (SNS), ώστε το μωρό σας να μπορεί να εξασκηθεί στο τάισμα από το στήθος σας, ενώ συμπληρώνεται με αντλημένο γάλα μέσω ενός σωληναρίου. Αυτό σημαίνει ότι εξακολουθεί να έχει την εμπειρία του θηλασμού και διεγείρει την παραγωγή γάλακτος, κάτι που με τη σειρά του μπορεί να σας βοηθήσει να αντλήσετε περισσότερο γάλα».

«Έχω εισέχουσες θηλές. Μετά από μια καταστροφική εμπειρία θηλασμού με τον πρώτο μου γιο, ήμουν αποφασισμένη να πετύχω με τον δεύτερο», λέει η Βαλεντίνα, μητέρα δύο παιδιών, από την Τρίπολη. «Ζήτησα συμβουλές από ειδικούς και δοκίμασα θηλές και προστατευτικά θηλών, αλλά χωρίς επιτυχία. Τελικά, η αποκλειστική άντληση γάλακτος με τη χρήση ενός διπλού ηλεκτρικού θήλαστρου Medela Symphony νοσοκομειακού τύπου ήταν η καλύτερη επιλογή για εμάς. Άντλησα γάλα για κάθε τάισμα για τέσσερις μήνες».

Φροντίδα για διαφορετικούς τύπους θηλών

Ίσως χρειαστεί να φροντίσετε ιδιαίτερα τις επίπεδες ή εισέχουσες θηλές σας, καθώς το μωρό σας μπορεί να τις ρουφάει πιο έντονα, με αποτέλεσμα να πονάνε στην αρχή. Για συμβουλές σχετικά με την αντιμετώπιση του πόνου στις θηλές, διαβάστε το άρθρο «Φροντίδα θηλών για θηλάζουσες μητέρες».

Εάν οι θηλές σας εσωκλείονται μετά το τάισμα, οποιαδήποτε υγρασία μπορεί να τις κάνει να πονάνε και να αυξήσει τον κίνδυνο μολύνσεων, συμπεριλαμβανόμενες και οι άφθες . Σκουπίστε τις με ταμποναριστές κινήσεις μετά το θηλασμό, πριν προλάβουν να συρρικνωθούν.

Οι επίπεδες και εισέχουσες θηλές μπορεί να είναι πιο δύσκολες στη διαχείριση όταν το στήθος είναι πρησμένο, καθώς ακόμη και θηλές που έχουν διεγερθεί μπορεί να γίνουν επίπεδες προσωρινά.Διαβάστε το άρθρο μας σχετικά με το πρήξιμο των μαστών για συμβουλές.

Τα καλά νέα είναι ότι ο επαναλαμβανόμενος θηλασμός ή η άντληση γάλακτος μπορεί να αλλάξει το σχήμα των θηλών σας, οπότε ο θηλασμός μπορεί να γίνει ευκολότερος καθώς το μωρό σας μεγαλώνει. Και μπορεί να μην έχετε κανένα πρόβλημα αν αποκτήσετε άλλο μωρό – όπως διαπίστωσε η Ελεάννα, μητέρα δύο παιδιών, από το Καρπενήσι: «Τη δεύτερη φορά, ο θηλασμός ήταν ονειρεμένος», λέει. «Σχεδόν τέσσερις μήνες άντλησης γάλακτος για τον πρώτο μου γιο βοήθησαν να σχηματιστούν οι επίπεδες θηλές μου και ο δεύτερος γιος μου άρχισε να θηλάζει αμέσως χωρίς ψευδοθηλές. Τώρα είναι εννέα μηνών και θηλάζει ακόμα».

References                 

1 Pluchinotta AM. The Outpatient Breast Clinic. Springer International Publishing; 2015.

2 Alexander JM, Campbell MJ. Prevalence of inverted and non-protractile nipples in antenatal women who intend to breast-feed. The Breast. 1997;6(2):72-78.

3 McKechnie AC, Eglash A. Nipple shields: a review of the literature. Breastfeeding Medicine. 2010;5(6):309-314.

4 Garbin CP, Deacon JP, Rowan MK, Hartmann PE, Geddes DT. Association of nipple piercing with abnormal milk production and breastfeeding. JAMA, Journal of the American Medical Association. 2009;301(24):2550-2551.