Φροντίδα θηλών για θηλάζουσες μητέρες

Αν και ο θηλασμός είναι καλός για εσάς και το μωρό σας, μπορεί να είναι δύσκολος για τις θηλές σας! Διαβάστε τις συμβουλές και τις προτάσεις μας για τη φροντίδα των θηλών, ώστε να αποφύγετε τον πόνο.

«Ο θηλασμός δεν πρέπει να πονάει» είναι ένα φράση που ακούν συχνά οι νέες μαμάδες. Ωστόσο, πολλές διαπιστώνουν ότι η πραγματικότητα είναι αρκετά διαφορετική τις πρώτες μέρες.

Κατ’ αρχάς, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι θηλές των περισσότερων γυναικών γίνονται μεγαλύτερες και πιο ευαίσθητες. Και όταν το νεογέννητό σας αρχίζει να θηλάζει, δημιουργεί πίεση και αναρρόφηση που δεν έχετε ξαναζήσει (τουλάχιστον αν γίνεστε πρώτη φορά μαμά).

Ο θηλασμός μπορεί να διαρκέσει πολύ ώρα – μερικές φορές έως και μία ώρα – και το μωρό σας μπορεί να θηλάζει έως και 13 φορές την ημέρα.¹ Όλη αυτή η απομύζηση, πίεση και σάλιο μπορεί να προκαλέσουν πόνο στις θηλές.

Σκεφτείτε τα χείλη που πονάνε ή σκάνε από τον αέρα ή τον ήλιο. Όσο περισσότερο τα βρέχετε γλείφοντάς τα, τόσο πιο ξηρά και κατεστραμμένα γίνονται – γι’ αυτό τα ενυδατώνετε για να τα καταπραΰνετε και να τα προστατεύσετε και να τα βοηθήσετε να επουλωθούν. Το ίδιο ισχύει και για τις θηλές σας.

Ωστόσο, ο πόνος δεν πρέπει να διαρκέσει πολύ, καθώς εσείς και το μωρό σας θα πρέπει να συνηθίσετε το θηλασμό κατά τις πρώτες δύο εβδομάδες. Η άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων είναι απαραίτητη για την πρόληψη περαιτέρω βλάβης. Επομένως, εάν οι θηλές σας σκάσουν, αρχίσουν να αιμορραγούν ή πονάνε αφόρητα, μιλήστε με έναν σύμβουλο γαλουχίας ή έναν ειδικό θηλασμού το συντομότερο δυνατό.²

Ωστόσο, η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία – διαβάστε λοιπόν τις παρακάτω συμβουλές μας για την αντιμετώπιση του πόνου κατά τον θηλασμό.

Ελέγξτε την προσκόλλησή του μωρού σας στη θηλή

Το κλειδί για τον θηλασμό χωρίς πόνο είναι η σωστή προσκόλληση. Όταν το μωρό σας θηλάζει, κατευθύνετε τη θηλή σας προς τον ουρανίσκο του. Αυτό θα το βοηθήσει να πιάσει τη θηλή, καθώς και μέρος της θηλαίας άλω (η σκουρόχρωμη περιοχή γύρω από τη θηλή) που βρίσκεται από κάτω. Με τη θηλή και μέρος της θηλαίας άλω στο στόμα του, το μωρό θα θηλάσει σωστά.³

Ζητήστε από έναν σύμβουλο γαλουχίας ή έναν ειδικό θηλασμού να ελέγξει τον τρόπο που θηλάζει το μωρό σας τις πρώτες ημέρες. Θα σας δώσουν συμβουλές για να ξεπεράσετε τυχόν προβλήματα και μπορεί να σας προτείνουν εναλλακτικές στάσεις θηλασμού για να σας βοηθήσουν να θηλάσετε το μωρό σας όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα.

Προσέξτε την ύπαρξη βραχύ χαλινού

Ο βραχύς ή αλλιώς κοντός χαλινός (αγκυλογλωσσία) επηρεάζει το 4 έως 11% των νεογέννητων.⁴ Αυτό σημαίνει ότι η μικρή μεμβράνη από ιστό που συνδέει τη γλώσσα με το κάτω μέρος του στόματος, που ονομάζεται χαλινός της γλώσσας, είναι πολύ κοντός. Ένα μωρό με κοντό χαλινό μπορεί να μην είναι σε θέση να ανοίξει το στόμα του αρκετά ώστε να πάρει αρκετό μέρος του μαστού σας όταν θηλάζει, και η γλώσσα του πιθανώς δεν θα καλύπτει το κάτω ούλο ενώ θηλάζει. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι πονεμένες θηλές για εσάς και απογοήτευση για το μωρό.

Ένας επαγγελματίας υγείας, σύμβουλος γαλουχίας ή ειδικός θηλασμού πρέπει να εξετάσει το μωρό σας για να επιβεβαιώσει την ύπαρξη κοντού χαλινού. Μπορεί να αντιμετωπιστεί με μια απλή διαδικασία που ονομάζεται χαλινεκτομή ή διατομή χαλινού εάν είναι απαραίτητο. Η επέμβαση αυτή, η οποία πραγματοποιείται από επαγγελματία υγείας, συνήθως δεν απαιτεί αναισθησία και μπορεί να βοηθήσει στην άμεση επίλυση των προβλημάτων σίτισης.⁵

Υπάρχει μια παρόμοια, αλλά πιο σπάνια, πάθηση που ονομάζεται βραχύς χαλινός άνω χείλους, όπου ο χαλινός που συνδέει το άνω χείλος με το άνω ούλο είναι πολύ κοντός. Ο βραχύς χαλινός της γλώσσας ή ο βραχύς χαλινός άνω χείλους δεν εντοπίζονται πάντα στους νεογνικούς ελέγχους, οπότε αν πιστεύετε ότι κάποιος από αυτούς μπορεί να προκαλεί πόνο στις θηλές σας, ζητήστε γρήγορα συμβουλή.⁴

Συμβουλές για τη φροντίδα των θηλών κατά τη διάρκεια του θηλασμού

• Πλένετε το στήθος σας μόνο με νερό όταν κάνετε μπάνιο ή ντους. Οι σμηγματογόνοι αδένες που βρίσκονται γύρω από τη θηλή, πάνω στην άλω του μαστού (αδένες Montgomery) παράγουν ένα έλαιο που ενυδατώνει και προστατεύει τις θηλές σας. Τα σαπούνια και τα αφρόλουτρα μπορούν να αφαιρέσουν αυτό το φυσικό έλαιο, προκαλώντας ξηρότητα και ερεθισμό.⁶

• Στεγνώστε τις θηλές σας στον αέρα ή ταμπονάρετε τις απαλά με μια πετσέτα. Παλαιότερα, συνιστούσαν στις γυναίκες να τρίβουν τις θηλές τους για να τις σκληρύνουν, αλλά αυτό δεν συνιστάται πλέον – ευτυχώς!

• Δεν χρειάζεται να καθαρίζετε το στήθος ή τις θηλές πριν από το θηλασμό. Στην πραγματικότητα, τα βακτήρια του δέρματος του στήθους σας μπορούν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη του μικροβιώματος του εντέρου του μωρού σας.⁷

• Το φρέσκο μητρικό γάλα μπορεί να βοηθήσει στην επούλωση των τραυματισμένων θηλών⁸ οπότε δοκιμάστε να κάνετε μασάζ με μερικές σταγόνες πριν και μετά το θηλασμό.

• Αλλάζετε συχνά τα επιθέματα αν λερωθούν, για να μειώσετε τον κίνδυνο βακτηριακών ή μυκητιακών λοιμώξεων, συμπεριλαμβανομένης της μυκητίασης της θηλής (καντιντίαση).⁶

• Αποφύγετε να αυξάνετε το διάστημα μεταξύ των θηλασμών για να «ξεκουράσετε» τις θηλές σας. Το μωρό σας χρειάζεται να θηλάζει όποτε το ζητάει για να παραμείνει υγιές και να αναπτυχθεί σωστά. Να θυμάστε ότι ο συχνός θηλασμός αυξάνει και διατηρεί την παραγωγή γάλακτος, οπότε συνεχίστε να θηλάζετε ακόμα και αν νιώθετε πόνο.

Χρήσιμα προϊόντα περιποίησης θηλών

• Κρέμα θηλών από εξαιρετικά καθαρή λανολίνη – ένα φυσικό προϊόν που προέρχεται από το μαλλί των προβάτων. Ενυδατώνει και βοηθά στην επούλωση. Είναι ακίνδυνη για το μωρό σας, οπότε δεν χρειάζεται να ξεπλένετε τη λανολίνη πριν από το θηλασμό.
• Τα επιθέματα υδρογέλης μπορούν να τοποθετηθούν στις πονεμένες θηλές για άμεση ανακούφιση από τον πόνο του θηλασμού, καθώς και για τη δημιουργία ιδανικών συνθηκών για την επούλωση. Μπορείτε ακόμη και να τα φυλάξετε στο ψυγείο για να σας προσφέρουν δροσερή ανακούφιση.
• Τα προστατευτικά κελύφη θηλών τοποθετούνται μέσα στο στηθόδεσμό  σας. Είναι ιδανικά για να εμποδίζουν τα ρούχα να τρίβονται στις πονεμένες θηλές και έχουν οπές αερισμού ώστε ο αέρας να μπορεί να φτάνει στις θηλές σας και να τις βοηθά να επουλωθούν.
• Ένας στηθόδεσμος θηλασμού από διαπνέον υλικό όπως το βαμβάκι ή από ύφασμα που στεγνώνει γρήγορα και απομακρύνει την υπερβολική υγρασία από τις τραυματισμένες θηλές.
• Οι ψευδοθηλές  είναι ασπίδες σιλικόνης που τοποθετούνται πάνω από τις θηλές σας, με μικρές οπές για να ρέει το μητρικό γάλα κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Προστατεύουν το δέρμα από κάτω και μπορούν να προσφέρουν στο μωρό που δεν πιάνει καλά τη θηλή κάτι πιο σταθερό για να προσκολληθεί. Γενικά, οι ψευδοθηλές πρέπει να θεωρούνται ως βραχυπρόθεσμη λύση. Εάν εμφανιστούν προβλήματα ή πόνος, συμβουλευτείτε  σύμβουλο γαλουχίας ή ειδικό θηλασμού.

Πότε να ζητήσετε ιατρική βοήθεια

Μόλις το μωρό σας και οι θηλές σας συνηθίσουν το θηλασμό, είναι αλήθεια ότι δεν θα πρέπει να πονάτε. Αξίζει να επαναλάβουμε ότι η κύρια αιτία του πόνου στις θηλές είναι η λανθασμένη προσκόλληση. Εάν ένας ειδικός θηλασμού δεν κατάφερε να λύσει το πρόβλημα του πόνου στις θηλές σας, δοκιμάστε έναν άλλο και, αν χρειαστεί, έναν τρίτο. Εάν ο πόνος στις θηλές σας επιμένει ή παρατηρήσετε ασυνήθιστα συμπτώματα, επισκεφθείτε έναν σύμβουλο γαλουχίας ή έναν ειδικό θηλασμού. Λευκές κηλίδες ή ξεφλούδισμα στις θηλές σας μπορεί να είναι άφθες, λευκές ή μπλε θηλές μπορεί να προκαλούνται από κυκλοφοριακή διαταραχή όπως η νόσος του Raynaud (αγγειόσπασμος), ενώ πύον ή έντονη ερυθρότητα είναι σημάδια λοίμωξης.²

References

1 Kent JC et al. Volume and frequency of breastfeedings and fat content of breast milk throughout the day. Pediatrics. 2006;117(3):e387-395.

2 Berens P et al. Academy of Breastfeeding Medicine. ABM Clinical Protocol# 26: Persistent pain with breastfeeding. Breastfeeding Medicine. 2016;11(2):46-53.

3 Cadwell K. Latching‐On and Suckling of the Healthy Term Neonate: Breastfeeding Assessment. J Midwifery & Women’s Health. 2007;52(6):638-42.

4 Segal LM et al. Prevalence, diagnosis, and treatment of ankyloglossia: methodologic review. Canadian Family Physician. 2007;53(6):1027-1033.

5 O’Shea JE  et al. Frenotomy for tongue‐tie in newborn infants. The Cochrane Library. 2017.

6 Jacobs A et al. S3-guidelines for the treatment of inflammatory breast disease during the lactation period. Geburtshilfe und Frauenheilkunde. 2013;73(12):1202-1208.

7 Pannaraj PS et al. Association between breast milk bacterial communities and establishment and development of the infant gut microbiome. JAMA pediatrics. 2017;171(7):647-654.

8 Mohammadzadeh A et al. The effect of breast milk and lanolin on sore nipples. Saudi medical journal. 2005;26(8):1231-1234.

9 Kent JC et al. Principles for maintaining or increasing breast milk production. J Obstet, Gynecol, & Neonatal Nurs. 2012;41(1):114-121.