Έξι (6) προκλήσεις θηλασμού την πρώτη εβδομάδα – λύσεις

Δυσκολεύεστε να θηλάσετε το νεογέννητό σας;
Διαβάστε τις συμβουλές των ειδικών και παρακολουθήστε βίντεο για να λύσετε τα πιο συνηθισμένα προβλήματα θηλασμού κατά την πρώτη εβδομάδα.

Ο θηλασμός δεν είναι πάντα εύκολος και, αν αντιμετωπίζετε δυσκολίες, δεν είστε οι μόνες. Μάλιστα, μια μελέτη στις ΗΠΑ σε περισσότερες από 500 μητέρες έδειξε ότι το 92% ανέφερε προκλήσεις με τον θηλασμό έως την τρίτη ημέρα.¹ Ευτυχώς, πολλές από τις αρχικές δυσκολίες θηλασμού είναι εύκολο να αντιμετωπιστούν – εδώ είναι οι λύσεις μας για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μητέρες πιο συχνά την πρώτη εβδομάδα.

Πρόκληση 1: Ο θηλασμός πονάει!

Ο πόνος κατά τον θηλασμό συνήθως οφείλεται σε επώδυνες, ευαίσθητες θηλές, ειδικά όταν «κατεβαίνει» το γάλα σας, περίπου δύο έως τέσσερις ημέρες μετά τον τοκετό.² Το μωρό σας θα θηλάζει κάθε λίγες ώρες, κάτι που μπορεί να επιδεινώσει γρήγορα το πρόβλημα, με αποτέλεσμα κάποιες μητέρες να εμφανίζουν σκασμένες, ερεθισμένες ή πληγωμένες θηλές. Αουτς!

Λύσεις³

• Ελέγξτε τη προσκόλληση του μωρού στο στήθος. Το πιο πιθανό αίτιο του πόνου είναι η λανθασμένη τοποθέτηση. Το νεογέννητό σας πρέπει να έχει στο στόμα του μεγάλο μέρος από το κάτω τμήμα της θηλαίας άλω (το πιο σκούρο δέρμα γύρω από τη θηλή), με τη θηλή να ακουμπά στον ουρανίσκο του και τη γλώσσα του να τη στηρίζει απαλά από κάτω.
• Ζητήστε βοήθεια από σύμβουλο γαλουχίας ή ειδικό θηλασμού ώστε να σιγουρευτείτε πως η στάση του μωρού και του σώματός σας είναι σωστή και δεν υπάρχουν άλλα προβλήματα προσκόλλησης. Μπορούν επίσης να εξετάσουν το εσωτερικό του στόματος του μωρού για να διαπιστώσουν αν υπάρχει φυσικό εμπόδιο.
• Δοκιμάστε διαφορετικές στάσεις θηλασμού. Η χαλαρή («laid-back»), η σταυρωτή, η κάτω από το χέρι («μπάλα ράγκμπι») ή η ξαπλωμένη στάση μπορούν να μειώσουν την πίεση στα πιο επώδυνα σημεία του στήθους.
• Καθαρίζετε απαλά τις τραυματισμένες θηλές με βαμβάκι βρεγμένο με νερό μετά από κάθε θηλασμό, ώστε να απομακρύνετε υπολείμματα που μπορεί να προκαλέσουν μόλυνση.
• Αφήνετε τις θηλές να στεγνώνουν στον αέρα ή σκουπίζετέ τες απαλά με καθαρή, μαλακή γάζα ή πετσετούλα. Η υγρασία ευνοεί τις μολύνσεις. Χρησιμοποιείτε επιθέματα θηλασμού για να απορροφάται το γάλα που τυχόν διαρρέει, αλλά φροντίστε να τα αλλάζετε τακτικά.
• Ανακουφίστε τις θηλές σας. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε καθαρή λανολίνη ή να απλώσετε μερικές σταγόνες από το δικό σας μητρικό γάλα – δεν χρειάζεται να τις αφαιρέσετε πριν τον επόμενο θηλασμό. Εναλλακτικά, δοκιμάστε επιθέματα υδρογέλης από το ψυγείο, τα οποία δροσίζουν, ανακουφίζουν άμεσα και βοηθούν στην επούλωση.
• Προστατέψτε τις θηλές σας. Τα προστατευτικά θηλών  εμποδίζουν τα ρούχα να τρίβονται στις ευαίσθητες περιοχές.
• Κάντε υπομονή. Ο πόνος συνήθως μειώνεται μέσα σε λίγες ημέρες καθώς το σώμα σας συνηθίζει και το μωρό θηλάζει πιο αποτελεσματικά.
• Συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας ή σύμβουλο γαλουχίας εάν ο πόνος δεν υποχωρεί μετά από μερικές ημέρες. Η παρατεταμένη ευαισθησία μπορεί να είναι σημάδι λοίμωξης που χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή.

Πρόκληση 2: Το μωρό μου δεν πιάνει σωστά τη θηλή

Ορισμένα νεογέννητα δυσκολεύονται να προσκολληθούν σωστά στο στήθος – ίσως επειδή χρειάζονται λίγο περισσότερο χρόνο για να συντονιστούν, επειδή γεννήθηκαν πρόωρα, είχαν δύσκολο τοκετό ή η μητέρα έχει επίπεδες ή εισέχουσες θηλές.

Λύσεις

• Ζητήστε βοήθεια από σύμβουλο γαλουχίας ή ειδικό θηλασμού, που θα εντοπίσει την αιτία και θα δημιουργήσει ένα σχέδιο υποστήριξης.

• Αν οι θηλές σας είναι επίπεδες ή εισέχουσες, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε διαμορφωτές θηλών, οι οποίοι εφαρμόζουν διακριτικά μέσα στο στηθόδεσμο και ασκούν απαλή πίεση που βοηθά τις θηλές να βγουν προς τα έξω.

• Δοκιμάστε διαφορετικές στάσεις. Το μωρό πρέπει να νιώθει ασφαλές, άνετο και να μπορεί να αναπνέει για να θηλάσει αποτελεσματικά. Αποφύγετε να κρατάτε το κεφάλι του ή να το σπρώχνετε. Η «χαλαρή», καθοδηγούμενη από το μωρό στάση (baby-led feeding) αξιοποιεί τα φυσικά του αντανακλαστικά για να εντοπίσει το στήθος και να προσκολληθεί πιο εύκολα.⁴

• Κάνετε μικρές διορθώσεις κατά τη διάρκεια του θηλασμού, χωρίς να αποσπάτε το μωρό από το στήθος. Φροντίστε το σώμα του να είναι κοντά στο δικό σας, στηρίξτε τους ώμους του, κρατήστε το σταθερά ώστε να νιώθει ασφάλεια. Το κεφάλι του πρέπει να ακουμπά στον καρπό σας, ελαφρώς γερμένο προς τα πίσω ώστε να έχει χώρο να αναπνέει από τη μύτη. Το πηγούνι του πρέπει να ακουμπά στο στήθος σας. Αν αυτές οι μικρές προσαρμογές δεν βοηθούν, ζητήστε ξανά βοήθεια από ειδικό.

• Θηλάστε με ψευδοθηλές. Αν το μωρό εξακολουθεί να μη θηλάζει, ο σύμβουλος γαλουχίας μπορεί να προτείνει τη χρήση θηλής σιλικόνης (ψευδοθηλής) ως προσωρινή βοήθεια, προσφέροντας στο μωρό μεγαλύτερη και πιο σταθερή επιφάνεια να πιάσει. Γενικά οι ψευδοθηλές πρέπει να χρησιμοποιούνται ως προσωρινή λύση.

Πρόκληση 3: Δεν έχω αρκετό γάλα

Στην αρχή παράγετε μικρή ποσότητα γάλακτος, επειδή οι ορμονικές αλλαγές που ενεργοποιούν την παραγωγή του ολοκληρώνονται περίπου τη δεύτερη με τέταρτη ημέρα. Αυτό μπορεί να σας κάνει να ανησυχείτε ότι το μωρό δεν παίρνει αρκετό γάλα, όμως το στομάχι του είναι πολύ μικρό και θηλάζει συχνά, οπότε δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.
Χρειάζεται να ανησυχήσετε μόνο αν χάνει περισσότερο βάρος από το αναμενόμενο, έχει πολύ λίγες βρεγμένες ή λερωμένες πάνες, ή παρουσιάζει σημάδια αφυδάτωσης. Για μια πλήρη εξήγηση σχετικά με το πόσο συχνά πρέπει το νεογέννητό σας να ουρεί και να ενεργείται, διαβάστε το άρθρο «Θηλασμός νεογέννητου: τι να περιμένετε την πρώτη εβδομάδα».

Λύσεις

• Ζητήστε βοήθεια από σύμβουλο γαλουχίας ή επαγγελματία υγείας, που μπορεί να εκτιμήσει αν υπάρχει πραγματικά πρόβλημα με την παραγωγή σας. Όσο νωρίτερα ζητήσετε υποστήριξη, τόσο το καλύτερο.
• Θηλάζετε κατά απαίτηση, όχι βάσει προγράμματος. Την πρώτη εβδομάδα το νεογέννητο θα ζητά να θηλάζει τουλάχιστον κάθε δύο με τρεις ώρες (ίσως και πιο συχνά), μέρα και νύχτα. Αυτή η συχνότητα είναι βασική για να αυξηθεί η παραγωγή γάλακτος.
• Φροντίστε τον εαυτό σας. Αν και δύσκολο με ένα νεογέννητο, προσπαθήστε να ξεκουράζεστε, να τρώτε σωστά και να ζητάτε βοήθεια για τις δουλειές ή τα μεγαλύτερα παιδιά, ώστε να επικεντρωθείτε στο θηλασμό.
• Δοκιμάστε την άντληση. Αν το μωρό τρώει συχνά αλλά δεν παίρνει βάρος, μπορεί να χρειαστεί να αντλείτε με θήλαστρο για να ενισχύσετε την παραγωγή. Αν το γάλα δεν έχει «κατέβει» ακόμη, το νοσοκομειακό ηλεκτρικό θήλαστρο Medela Symphony διαθέτει πρόγραμμα «Initiate», που μιμείται το φυσικό τρόπο θηλασμού ενός νεογέννητου τις πρώτες ημέρες.

Πρόκληση 4: Το στήθος μου είναι πολύ γεμάτο και σκληρό

Όταν αρχίζει η ροή του γάλακτος, τα στήθη σας θα γίνουν πιο γεμάτα και σφιχτά. Αν το μωρό θηλάζει καλά και συχνά, αυτό περνά γρήγορα. Σε κάποιες γυναίκες όμως τα στήθη γίνονται πολύ σκληρά, επώδυνα ή ζεστά – κατάσταση που ονομάζεται υπερφόρτωση. Τα υπερφορτωμένα στήθη μπορεί επίσης να είναι αρκετά ζεστά λόγω όλης της δραστηριότητας που συμβαίνει μέσα τους – είναι σαν ένα μποτιλιάρισμα εκεί μέσα! Αν και πρόκειται για μια προσωρινή κατάσταση, που συνήθως διαρκεί από 24 έως 48 ώρες, η υπερφόρτωση μπορεί επίσης να δυσκολέψει το μωρό σας να προσκολληθεί, καθώς οι θηλές ενδέχεται να γίνουν πιο επίπεδες.⁵

Λύσεις

• Θηλάζετε συχνά – τουλάχιστον 8 έως 12 φορές κάθε 24 ώρες. Αυτή είναι η κύρια θεραπεία– για περισσότερες συμβουλές και πληροφορίες, διαβάστε το άρθρο μας σχετικά με την υπερφόρτωση του στήθους.^6,7
• Ζητήστε βοήθεια από σύμβουλο γαλουχίας ή ειδικό θηλασμού αν τα συμπτώματα διαρκούν πάνω από 48 ώρες, έχετε πυρετό ή το μωρό δεν μπορεί να θηλάσει λόγω υπερφόρτωσης.

Πρόκληση 5: Το στήθος μου στάζει

Η διαρροή γάλακτος είναι πολύ συνηθισμένη τις πρώτες ημέρες, όταν έχει «κατεβεί» το γάλα. Μπορεί να τρέχει από το ένα στήθος ενώ θηλάζετε από το άλλο, όταν κοιμάστε μπρούμυτα ή όταν ενεργοποιείται το αντανακλαστικό καθόδου (let-down) – ακόμη και αν ακούσετε ένα μωρό να κλαίει. Συνήθως υποχωρεί μετά από περίπου έξι εβδομάδες.

Λύσεις

• Προστατέψτε τα ρούχα σας με επιθέματα θηλασμού, μιας χρήσης ή πλενόμενα, μέσα από το στηθόδεσμο μέρα και νύχτα.
• Μην αφήνετε να πάει χαμένο! Οι συλλέκτες γάλακτος (milk collection shells) εφαρμόζουν μέσα στο στηθόδεσμο και μαζεύουν το γάλα που στάζει. Είναι χρήσιμοι αν η διαρροή είναι έντονη ή αν στάζει το ένα στήθος όσο θηλάζετε από το άλλο.
Αν θέλετε να κρατήσετε το συλλεγμένο γάλα, μπορείτε να το αποθηκεύσετε μόνο αν προέρχεται από έναν θηλασμό. Φυλάξτε το σε αποστειρωμένο δοχείο και βάλτε το αμέσως στο ψυγείο, χρησιμοποιώντας το μέσα σε 24 ώρες. Μην φοράτε τους συλλέκτες για πάνω από δύο με τρεις ώρες τη φορά.

Πρόκληση 6: Νομίζω ότι παράγω πάρα πολύ γάλα

Μερικές φορές, όταν «κατεβαίνει» το γάλα, έρχεται… πολύ! Μπορεί να έχετε προσωρινή υπερπαραγωγή τις πρώτες εβδομάδες, αλλά συνήθως σταθεροποιείται σύντομα. Ως τότε, τα στήθη σας μπορεί να είναι συνεχώς γεμάτα και σκληρά, να στάζουν πολύ, ενώ το μωρό να βήχει ή να πνίγεται από τη δύναμη της ροής, να κάνει εμετό μετά τα γεύματα, να έχει φουσκωμένη κοιλιά ή αφρώδης, πράσινες κενώσεις. Όλα αυτά υποδηλώνουν υπερπαραγωγή, η οποία όμως συχνά εξισορροπείται από μόνη της όταν το σώμα σας προσαρμοστεί.

Λύσεις

• Πιέστε απαλά λίγο γάλα με το χέρι στην αρχή κάθε θηλασμού για να μειώσετε τη δύναμη της ροής.
• Δοκιμάστε τη χαλαρή στάση θηλασμού, ώστε το μωρό να ελέγχει καλύτερα τη ροή. Εναλλακτικά, κρατήστε το σε στάση λικνίσματος, με το κεφάλι ελαφρώς γερμένο προς τα πίσω και ακουμπισμένο στον καρπό σας. Το σώμα του θα ακουμπά πάνω στο δικό σας, με μια ελαφριά διαγώνια κλίση προς τα κάτω.
• Να είστε ήρεμες και υπομονετικές. Αφήνετε το μωρό να ξεκουράζεται και να χωνεύει τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά τον θηλασμό. Η πολλή κίνηση μπορεί να το αναστατώσει. Με τον καιρό, θα μάθει να διαχειρίζεται τη ροή καλύτερα, η οποία έτσι κι αλλιώς θα μειωθεί.
• Χρησιμοποιείτε μια πετσέτα ή πανάκι για να απορροφάτε την υπερβολική ροή αν το μωρό πνίγεται, και έναν συλλέκτη γάλακτος στο άλλο στήθος για να μαζεύετε τις σταγόνες.
• Ζητήστε βοήθεια από σύμβουλο γαλουχίας ή ειδικό θηλασμού αν η υπερπαραγωγή συνεχίζεται για εβδομάδες. Μπορεί να προτείνει μονόπλευρο ή  θηλασμό από ένα στήθος για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα ώστε να μειωθεί η παραγωγή. Διαβάστε στη συνέχεια: Δυσκολίες θηλασμού τις επόμενες εβδομάδες και προκλήσεις μετά τον πρώτο μήνα.

References

1 Wagner EA et al. Breastfeeding concerns at 3 and 7 days postpartum and feeding status at 2 months. Pediatrics. 2013:peds-2013.

2 Pang WW, Hartmann PE. Initiation of human lactation: secretory differentiation and secretory activation. J Mammary Gland Biol Neoplasia. 2007;12(4):211-221.

3 Cadwell K. Latching‐On and Suckling of the Healthy Term Neonate: Breastfeeding Assessment. J Midwifery & Women’s Health. 2007;52(6):638-642.

4 Colson SD et al. Optimal positions for the release of primitive neonatal reflexes stimulating breastfeeding. Early Hum Dev. 2008;84(7):441-449.

5 Jacobs A et al. S3-guidelines for the treatment of inflammatory breast disease during the lactation period. Geburtshilfe Frauenheilkd. 2013;73(12):1202-1208.

6 Amir LH. Academy of Breastfeeding Medicine Protocol Committee. ABM clinical protocol# 4: Mastitis, revised March 2014. Breastfeed Med. 2014;9(5):239-243.

7 Academy of Breastfeeding Medicine Protocol Committee. ABM clinical protocol# 20: Engorgement. Breastfeed Med. 2009;4(2):111-113.

Related Products