Πώς να χρησιμοποιήσετε ένα θήλαστρο: 12 κορυφαίες συμβουλές

Το να μάθετε πώς να χρησιμοποιείτε ένα θήλαστρο μπορεί να χρειαστεί χρόνο και αφοσίωση, αλλά αξίζει πραγματικά την προσπάθεια. Διαβάστε τις συμβουλές των ειδικών μας για την άντληση μητρικού γάλακτος, ώστε να σας βοηθήσουν να μπείτε στον δρόμο της επιτυχημένης άντλησης.

Όπως κάθε δεξιότητα που αξίζει να αποκτήσετε, μπορεί να χρειαστεί λίγο χρόνο για να εξοικειωθείτε με τη χρήση του θήλαστρου. Το κλειδί είναι να έχετε υπομονή, ακόμη κι αν δεν μπορείτε να αντλήσετε όσο γάλα θα θέλατε αμέσως. Άλλωστε, το θήλαστρο δεν θα προκαλέσει στο σώμα σας τα ίδια συναισθήματα που προκαλεί το μωρό σας. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, το σώμα σας θα μάθει να ενεργοποιεί το αντανακλαστικό έκκρισης γάλακτος όταν αντλείτε, και η ποσότητα γάλακτος θα αυξηθεί.

1: Δεν υπάρχει λόγος να βιαστείτε να ξεκινήσετε την άντληση…

Τις πρώτες τέσσερις εβδομάδες, εσείς και το μωρό σας συνεργάζεστε για να ξεκινήσει και να αναπτυχθεί η παραγωγή γάλακτος. Αν το μωρό σας είναι υγιές και ο θηλασμός πηγαίνει καλά, δεν θα χρειαστείτε θήλαστρο γι’ αυτό το στάδιο. Η άντληση, ωστόσο, είναι πραγματικά χρήσιμη αν χρειαστεί να αποχωριστείτε το μωρό σας για κάποιο χρονικό διάστημα (δείτε την παρακάτω συμβουλή). Αν όχι, απολαύστε αυτό το διάστημα με το μωρό σας και να είστε ήρεμη γνωρίζοντας ότι ακόμη κι αν σκοπεύετε να αντλείτε τακτικά στο μέλλον, δεν υπάρχει λόγος να «εκπαιδεύσετε» το σώμα σας να παράγει γάλα τις πρώτες εβδομάδες.

2: …εκτός αν το μωρό σας δεν μπορεί να θηλάσει

Αν το μωρό σας δεν μπορεί να θηλάσει απευθείας από το στήθος, ίσως επειδή είναι πρόωρο ή έχει ειδικές ανάγκες, ή αν έχετε αποχωριστεί ο ένας από τον άλλον για οποιονδήποτε λόγο, ξεκινήστε τη διπλή άντληση μητρικού γάλακτος το συντομότερο δυνατό μετά τον τοκετό.

Έρευνες δείχνουν ότι η έναρξη της άντλησης μέσα στις πρώτες ώρες (όταν ένα υγιές νεογνό θα έκανε συνήθως τον πρώτο του θηλασμό) βοηθά τις μητέρες να παράγουν μεγαλύτερο όγκο γάλακτος τις πρώτες ημέρες και εβδομάδες,^1,2 δίνοντας στα μωρά τους την καλύτερη ευκαιρία να τρέφονται αποκλειστικά με μητρικό γάλα.

Αν περιμένετε το μωρό ή τα μωρά σας να γεννηθούν πρόωρα, να χρειαστούν εντατική φροντίδα ή να έχουν κάποια πάθηση που ενδέχεται να δυσκολέψει τον θηλασμό, προετοιμαστείτε εκ των προτέρων. Μάθετε για τη διαδικασία άντλησης, προμηθευτείτε τον απαραίτητο εξοπλισμό και ζητήστε υποστήριξη από επαγγελματία υγείας, σύμβουλο γαλουχίας ή ειδικό θηλασμού.

Πιθανότατα θα υπάρχει νοσοκομειακού τύπου διπλό θήλαστρο στο νοσοκομείο ή στο μαιευτήριο, οπότε ζητήστε από το προσωπικό να σας δείξει πώς να το χρησιμοποιήσετε. Είναι σημαντικό να απομακρύνετε το γάλα από το στήθος κάθε φορά που το μωρό σας θα έπινε συνήθως – έτσι τα στήθη σας θα λαμβάνουν το μήνυμα να συνεχίσουν να παράγουν γάλα. Στόχος είναι οκτώ έως δέκα αντλήσεις κάθε 24 ώρες στην αρχή,³ και να διατηρήσετε αυτή τη συχνότητα όταν το γάλα σας αρχίσει να ρέει.

3: Χρονομετρήστε σωστά

Για την πρώτη σας άντληση, αντλήστε για τουλάχιστον 15 λεπτά. Μην ανησυχήσετε αν αρχικά δεν συλλέξετε πολύ γάλα – η τακτική επιπλέον άντληση θα διεγείρει σύντομα τα στήθη σας ώστε να παράγουν περισσότερο.

Ορισμένες μητέρες διαπιστώνουν ότι η άντληση μία ώρα μετά το θηλασμό δίνει τη μεγαλύτερη ποσότητα γάλακτος, ενώ άλλες προτιμούν να αντλούν αμέσως μετά από κάθε δεύτερο θηλασμό – δοκιμάστε διαφορετικούς χρόνους για να δείτε τι ταιριάζει καλύτερα στον τρόπο ζωής σας. Όταν βρείτε τις κατάλληλες στιγμές που ταιριάζουν σε εσάς, διατηρήστε σταθερό το πρόγραμμα, ώστε το σώμα σας να συνηθίσει τη χρήση του θήλαστρου και τη νέα ζήτηση γάλακτος. Μπορεί να μπείτε στον πειρασμό να αυξήσετε τα διαστήματα μεταξύ των αντλήσεων για να συλλέξετε μεγαλύτερες ποσότητες. Ωστόσο, αν περιμένετε μέχρι τα στήθη σας να γεμίσουν, μία άντληση δεν θα τα αδειάσει αποτελεσματικά, ^3,4 επομένως το κλειδί είναι η συχνή και τακτική άντληση.

4: Να τηρείτε καλή υγιεινή

Πλένετε πάντα τα χέρια σας πριν και μετά την άντληση και καθαρίζετε όλα τα μέρη του θήλαστρου που ήρθαν σε επαφή με το γάλα ή το στόμα του μωρού σας. Θα πρέπει επίσης να τα αποστειρώνετε μετά τον καθαρισμό, τουλάχιστον μία φορά την ημέρα. Φροντίστε όλα τα εξαρτήματα να στεγνώσουν εντελώς πριν αποθηκεύσετε το σετ θήλαστρου σε μια καθαρή σακούλα ή δοχείο μέχρι την επόμενη χρήση.

5: Να είστε προετοιμασμένη

Για να αποφύγετε διακοπές στην άντληση, έχετε όλα όσα χρειάζεστε κοντά σας πριν ξεκινήσετε. Μπορεί να θέλετε ένα ρόφημα και ένα σνακ, το τηλέφωνο ή το τηλεχειριστήριο, φιάλες ή σακούλάκια αποθήκευσης γάλακτος, καθώς και ένα πανάκι για να σκουπίσετε τυχόν σταγόνες.

Ένας ειδικά σχεδιασμένος στηθόδεσμος άντλησης σας επιτρέπει να έχετε τα χέρια ελεύθερα, κάνοντας πολύ πιο εύκολη τη χρήση του θήλαστρου και άλλων αντικειμένων κατά τη διάρκεια της άντλησης.

6: Νιώστε άνετα

Η καλύτερη θέση για άντληση είναι εκείνη όπου αισθάνεστε χαλαρή. Η χαλάρωση είναι ουσιαστική για την απελευθέρωση της ορμόνης ωκυτοκίνης, που ενεργοποιεί το αντανακλαστικό της έκκρισης γάλακτος. Η δυσφορία και οι περισπασμοί μπορούν να εμποδίσουν αυτή τη διαδικασία,⁵ επομένως επιλέξτε ένα ήσυχο και άνετο μέρος και φροντίστε η πλάτη και τα χέρια σας να υποστηρίζονται καλά κατά την άντληση.

Αν δεν χρησιμοποιείτε στηθόδεσμο άντλησης, κρατήστε τη χοάνη ανάμεσα στον αντίχειρα και τον δείκτη σας και χρησιμοποιήστε την παλάμη και τα υπόλοιπα δάχτυλα για να στηρίξετε το στήθος. Κρατήστε τη χοάνη απαλά πάνω στο στήθος – η υπερβολική πίεση μπορεί να συμπιέσει τον ιστό του στήθους και να εμποδίσει τη ροή του γάλακτος.

Ορισμένες μητέρες βρίσκουν ότι η βαθιά αναπνοή, η χαλαρωτική μουσική, οι τεχνικές οπτικοποίησης ή ένα μασάζ στην πλάτη και τους ώμους από τον σύντροφό τους βοηθούν να αντλούν περισσότερο γάλα.

7: Ξεκινήστε την διαδικασία άντλησης

Τα περισσότερα ηλεκτρικά και με επαναφορτιζόμενη μπαταρία θήλαστρα της Medela διαθέτουν τεχνολογία 2-Phase Expression, που μιμείται τον τρόπο με τον οποίο θηλάζει το βρέφος (με γρήγορες, ελαφριές θηλαστικές κινήσεις που ακολουθούνται από πιο αργές και δυνατές), για να βοηθήσει στην ενεργοποίηση της γαλακτοφορίας . Το μασάζ στο στήθος πριν και κατά την άντληση,⁶ καθώς και η εφαρμογή ζεστής κομπρέσας πριν την άντληση⁷, έχει αποδειχθεί ότι διεγείρει τη ροή του γάλακτος και αυξάνει την ποσότητα που συλλέγεται.

Οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει ότι η επαφή δέρμα με δέρμα με το μωρό πριν και κατά τη διάρκεια της άντλησης μπορεί επίσης να βοηθήσει στην αύξηση της ποσότητας γάλακτος.⁸ Αυτό συμβαίνει επειδή η θερμότητα και η αφή του δέρματος του μωρού στο δικό σας απελευθερώνει ωκυτοκίνη στο σώμα σας.⁹ Μάλιστα, κάποιες μητέρες διαπιστώνουν ότι αντλούν καλύτερα όταν θηλάζουν το μωρό από τον άλλο μαστό ταυτόχρονα, λόγω της επιπλέον διέγερσης.

Αν το μωρό σας δεν είναι μαζί σας, δοκιμάστε να κοιτάξετε μια φωτογραφία ή ένα βίντεο του ή να μυρίσετε ένα ρούχο του κατά την άντληση¹⁰. Το να συνδέεστε συναισθηματικά με το μωρό σας την ώρα της άντλησης είναι ένας ακόμη τρόπος να αυξήσετε την ωκυτοκίνη και να βοηθήσετε την κάθοδο του γάλακτος.

8: Εκμεταλλευτείτε τη ροή του γάλακτος

Πολλές μητέρες δεν αισθάνονται ότι κατεβάζουν γάλα, επομένως προσέξτε για σημάδια του κατά την άντληση. Όταν αρχίσετε να βλέπετε σταγόνες γάλακτος να εκτοξεύονται στο μπουκάλι ή τη σακούλα συλλογής, θα ξέρετε ότι έχει ενεργοποιηθεί.¹¹

Αν χρησιμοποιείτε θήλαστρο με τεχνολογία 2-Phase Expression, θα διαθέτει λειτουργία διέγερσης και λειτουργία άντλησης. Η λειτουργία διέγερσης διαρκεί συνήθως περίπου δύο λεπτά, αλλά μόλις δείτε τη ροή του γάλακτος, είναι σημαντικό να αλλάξετε στη φάση άντλησης. Αυτό οφείλεται στο ότι η πρώτη άντληση συνήθως αποδίδει περίπου το 36% του συνολικού όγκου του γάλακτος, επομένως αξιοποιείτε στο έπακρο τη ροή σας.¹²

9: Βρείτε το επίπεδο άνεσής σας

Κατά τη φάση άντλησης, χρησιμοποιήστε το μέγιστο επίπεδο αναρρόφησης που σας είναι άνετο, δηλαδή τη μέγιστη ρύθμιση του θήλαστρου που μπορείτε να ανεχθείτε χωρίς δυσφορία. Έρευνες έχουν δείξει ότι σε αυτό το επίπεδο αντλείτε ποσότητα γάλακτος παρόμοια με αυτήν που βγάζει το μωρό κατά τον θηλασμό.^13,14

Για να βρείτε το σωστό επίπεδο, αυξήστε σταδιακά την αναρρόφηση μέχρι να γίνει ελαφρώς δυσάρεστη και έπειτα μειώστε τη μία βαθμίδα.

10: Προσαρμόστε τη διάρκεια των αντλήσεων

Αφού σταθεροποιηθεί η παραγωγή σας (μετά από περίπου τέσσερις έως έξι εβδομάδες), μπορείτε να αρχίσετε να προσαρμόζετε τη διάρκεια τωναντλήσεων, εξοικονομώντας πολύτιμο χρόνο. Ορισμένες μητέρες χρειάζονται περισσότερη ώρα λόγω του του ρυθμού ροής που έχουν, ο οποίος καθορίζει πόσο συχνά και για πόση ώρα ρέει το γάλα.^4,15 Το εντυπωσιακό είναι ότι, παρόλο που κάθε μητέρα έχει το δικό της μοναδικό μοτίβο ροής, αυτό παραμένει σταθερό σε κάθε άντληση και στον θηλασμό.¹⁶

Πώς μπορείτε να καταλάβετε ποιο είναι το δικό σας μοτίβο; Επιλέξτε μια ώρα που συνήθως αντλείτε τη μεγαλύτερη ποσότητα γάλακτος και παρατηρήστε πότε αρχίζουν να εμφανίζονται σταγόνες γάλακτος από τη θηλή σας ή πότε το γάλα στάζει στο δοχείο κατά τη διάρκεια της άντλησης.

Μια μητέρα που  μεγάλη ροή θα έχει βγάλει το μεγαλύτερο μέρος του γάλακτός της μέσα σε οκτώ έως δέκα λεπτά, και η άντληση για περισσότερο χρόνο δεν θα αποδώσει περισσότερο γάλα. Αντίθετα, μια μητέρα που έχει λιγότερη ροή μπορεί να χρειαστεί να αντλεί για 15 λεπτά ή και περισσότερο για να αδειάσει πλήρως το στήθος της.¹⁵

11: Κάντε διπλή άντληση

Αν σκοπεύετε να αντλείτε τακτικά, αξίζει να επενδύσετε σε ένα διπλό θήλαστρο. Η διπλή άντληση αυξάνει τα επίπεδα προλακτίνης, της ορμόνης που παράγει το γάλα, στο σώμα σας¹⁷. Εντυπωσιακά, έρευνες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες που αντλούν διπλά αυξάνουν την ροή τους σε κάθε άντληση. Αυτό σημαίνει ότι συνήθως βγάζουν σχεδόν ένα πέμπτο περισσότερο γάλα, και γάλα με υψηλότερη περιεκτικότητα σε λιπαρά, σε σύγκριση με τη διαδοχική άντληση από κάθε στήθος.¹⁸ Αυτό μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά και, εκτός από την εξοικονόμηση χρόνου, μετά από λίγες συνεδρίες μπορεί να έχετε ένα επιπλέον μπουκάλι γάλα.

12: Μην αγνοείτε τη δυσφορία

Η άντληση μητρικού γάλακτος δεν πρέπει να προκαλεί πόνο. Αν αισθάνεστε δυσφορία κατά τη διάρκεια της άντλησης ή παρατηρήσετε φουσκάλες ή ερεθισμό στη θηλή ή στο στήθος, δοκιμάστε να μειώσετε την ένταση της αναρρόφησης.

Επίσης, βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιείτε το σωστό μέγεθος χοάνης (το χωνί που εφαρμόζει στο στήθος). Το άνοιγμα της χοάνης πρέπει να περιβάλλει τη θηλή στενά, αλλά να αφήνει αρκετό χώρο για να κινείται μπρος-πίσω χωρίς τριβή. Δεν πρέπει να προκαλεί ερεθισμό ή να τραβά μεγάλο μέρος της θηλαίας άλω (της σκούρας περιοχής γύρω από τη θηλή) ή του δέρματος του στήθους μέσα στο άνοιγμα κατά την άντληση. Μια χοάνη που δεν εφαρμόζει σωστά μπορεί να μειώσει την ποσότητα γάλακτος που αντλείτε, γι’ αυτό η Medela προσφέρει χοάνες σε διάφορα μεγέθη. Αν η δυσφορία συνεχιστεί μετά από αυτές τις διορθώσεις, σταματήστε την άντληση και ζητήστε τη συμβουλή ενός συμβούλου γαλουχίας ή ειδικού θηλασμού.

References

• Parker L et al. Optimal Time to Initiate Breast Milk Expression in Mothers Delivering Extremely Premature Infants. FASEB Journal. 2017;31(1 Supplement):650-19.
• Parker LA et al. Effect of early breast milk expression on milk volume and timing of lactogenesis stage II among mothers of very low birth weight infants: a pilot study. J Perinatol. 2012;32(3):205.
• Kent JC et al. Principles for maintaining or increasing breast milk production. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2012;41(1):114-21.
• Prime DK et al. Dynamics of milk removal during simultaneous breast expression in women. Breastf Med. 2012;7(2):100-6.
• Ueda T et al. Influence of psychological stress on suckling-induced pulsatile oxytocin release. Obstet Gynecol. 1994 Aug;84(2):259-62.
• Jones E et al. A randomised controlled trial to compare methods of milk expression after preterm delivery. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 2001;85(2):F91-5.
• Yiğit F et al. Does warming the breasts affect the amount of breastmilk production? Breastfeed Med. 2012;7(6):487-8.
• Acuña-Muga J et al. Volume of milk obtained in relation to location and circumstances of expression in mothers of very low birth weight infants. J Hum Lact. 2014;30(1):41-6.
• Vittner D et al. Increase in Oxytocin From Skin-to-Skin Contact Enhances Development of Parent-Infant Relationship. Biol Res Nurs. 2018;20(1):54-62.
• Keith DR et al. The Effect of music-based listening interventions on the volume, fat content, and caloric content of breast milk–Produced by mothers of premature and critically ill infants. Adv Neonatal Care. 2012;12(2):112-9.
• Prime DK et al. Comparison of the patterns of milk ejection during repeated breast expression sessions in women. Breastfeed Med. 2011;6(4):183-90.
• Kent JC et al. Response of breasts to different stimulation patterns of an electric breast pump. J Hum Lact. 2003;19(2):179-86.
• Kent JC et al. Importance of vacuum for breastmilk expression. Breastfeed Med. 2008;3(1):11-9.
• Kent JC et al. Volume and frequency of breastfeedings and fat content of breast milk throughout the day. Pediatrics. 2006;117(3):e387-95.
• Kent JC et al. Principles for maintaining or increasing breast milk production. J Obstet Gynecol Neonatal Nurs. 2012;41(1):114-21.
• Gardner H et al. Milk ejection patterns: an intra-individual comparison of breastfeeding and pumping. BMC Pregnancy Childbirth. 2015;15(1):156.
• Hill PD et al. The effect of sequential and simultaneous breast pumping on milk volume and prolactin levels: a pilot study. J Hum Lact. 1996 Sep;12(3):193-9.
• Prime DK et al. Simultaneous breast expression in breastfeeding women is more efficacious than sequential breast expression. Breastfeed Med. 2012;7(6):442-7.