Πρησμένο στήθος; Πώς αντιμετωπίζεται η συμφόρηση

Πώς να αντιμετωπίσετε τη συμφόρηση των μαστών

Μερικές νέες μαμάδες βιώνουν συμφόρηση (πρήξιμο) των μαστών όταν το γάλα τους αρχίζει να παράγεται λίγες ημέρες μετά τον τοκετό. Ευτυχώς, αυτός ο τύπος πόνου στο στήθος είναι συνήθως προσωρινός και εύκολος στη διαχείριση. Διαβάστε παρακάτω για να μάθετε για τα αίτια της συμφόρησης των μαστών, πώς να την διαχειριστείτε και πώς να την προλάβετε.

Τι είναι η συμφόρηση (πρήξιμο) των μαστών;

Το πρήξιμο των μαστών συμβαίνει όταν τα στήθη σας γεμίζουν υπερβολικά με γάλα. Μπορεί να τα αισθάνεστε διογκωμένα σκληρά, σφιχτά και επώδυνα, καθώς και ευαίσθητα. Αυτό συχνά συμβαίνει στις πρώτες μέρες του θηλασμού, καθώς εσείς και το μωρό σας προσαρμόζεστε σε ένα πρόγραμμα θηλασμού και άντλησης.
Ένα από τα πρώτα σημάδια ότι το γάλα σας αρχίζει να παράγεται είναι τα πιο γεμάτα και σφιχτά στήθη. Το πρήξιμο οφείλεται στην αυξημένη ποσότητα γάλακτος αλλά και στην αυξημένη ροή αίματος και στο επιπλέον λεμφικό υγρό στον ιστό των μαστών. Για πολλές μαμάδες, όταν το μωρό θηλάζει συχνά, η αίσθηση βάρους περνά χωρίς προβλήματα.
Αλλά ορισμένες μαμάδες παράγουν περισσότερο γάλα από ό,τι τα στήθη τους μπορούν να χωρέσουν άνετα, με αποτέλεσμα να τα αισθάνονται σκληρά και δυσάρεστα γεμάτα. Αν και το πρήξιμο των μαστών συνήθως υποχωρεί, η περίοδος των 24 έως 72 ωρών που διαρκεί μπορεί να είναι αρκετά επώδυνη.

Πώς αισθάνεστε τους πρησμένους μαστούς;

Οι διογκωμένοι από τη συμφόρηση μαστοί, μπορεί να προκαλούν αίσθημα παλμών, διόγκωσης ή τραβήγματος που εκτείνεται από τη μασχάλη στον έναν ή και στους δύο μαστούς. Οι μαστοί μπορεί να είναι θερμοί, επώδυνοι και να έχουν οζίδια, ενώ το δέρμα τους φαίνεται τεντωμένο και γυαλιστερό. Σε ορισμένες μητέρες, οι θηλές γίνονται σκληρές και επίπεδες.
Η συμφόρηση μπορεί να συνοδεύεται από αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, που μπορεί να φτάσει έως και 38°C. Πέρα από τον πόνο και τη δυσφορία, η διόγκωση των μαστών μπορεί να δυσκολέψει τον θηλασμό. Όταν οι θηλές είναι πιο επίπεδες και ο ιστός του στήθους σας είναι πιο  σκληρός, το μωρό δυσκολεύεται να πιάσει σωστά τη θηλή, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει ευαισθησία ή πόνο.
Επιπλέον, αν το μωρό δεν καταφέρνει να αδειάσει αποτελεσματικά το στήθος, το πρόβλημα μπορεί να επιδεινωθεί και να οδηγήσει σε:

• Απόφραξη γαλακτοφόρων πόρων,
• Φλεγμονή του μαστού (μαστίτιδα),
• Και μειωμένη παραγωγή γάλακτος

Πώς να καταλάβετε αν πρόκειται για πρήξιμο, φραγμένο γαλακτοφόρο πόρο ή μαστίτιδα;

Οι φραγμένοι γαλακτοφόροι πόροι δίνουν την αίσθηση της σκληρής  και επώδυνης διόγκωσης. Μπορεί να φαίνονται κόκκινοι, φλεγμονώδεις και ζεστοί στην αφή. Είναι συχνοί στις θηλάζουσες μαμάδες.
Η μαστίτιδα είναι λοίμωξη του μαστού που εμφανίζεται ως επώδυνη, σκληρή, κόκκινη περιοχή στο στήθος, συνοδευόμενη από πυρετό και συμπτώματα τύπου γρίπης. Σε περίπτωση μαστίτιδας, επικοινωνήστε με γιατρό, καθώς χρειάζεται άμεση θεραπεία.
Αν νομίζετε ότι ο πόνος στο στήθος μπορεί να οφείλεται σε κάτι άλλο εκτός από πρήξιμο, μάθετε περισσότερα για την αντιμετώπιση φραγμένων γαλακτοφόρων πόρων και μαστίτιδας για τα συμπτώματα, τις αιτίες και τη θεραπεία.

Τι προκαλεί συμφόρηση των μαστών;

Το πρήξιμο των μαστών συνήθως ξεκινά όταν το μωρό δεν θηλάζει αρκετά συχνά (τουλάχιστον οκτώ φορές κάθε 24 ώρες). Άλλοι παράγοντες μπορεί να είναι η πίεση από στηθόδεσμο που δεν εφαρμόζει σωστά ή στενά ρούχα. Αυτά τα ρούχα μπορούν να επιδεινώσουν την ενόχληση και να προκαλέσουν φραγμένους πόρους ή ακόμη και μαστίτιδα – οπότε μείνετε άνετες όσο το δυνατόν περισσότερο.

Επηρεάζει η συμφόρηση των μαστών τις μαμάδες που δεν θηλάζουν;

Ναι. Το πρήξιμο των μαστών μπορεί να εμφανιστεί και σε γυναίκες που δεν θηλάζουν ή δεν μπορούν να θηλάσουν. Οι ορμονικές αλλαγές που προκαλούν αυξημένη παραγωγή γάλακτος μετά τη γέννηση του μωρού και την αποβολή του πλακούντα μπορούν να συμβούν είτε θηλάζετε είτε όχι.
Για μαμάδες που θηλάζουν, το πρήξιμο μπορεί να συμβεί και όταν μειώνονται ξαφνικά οι συνεδρίες θηλασμού – ίσως επειδή το μωρό είναι άρρωστο, κοιμάται περισσότερο, ξεκινάει στερεά τροφή ή αρχίζει παιδικό σταθμό.
Και ενώ το πρήξιμο των μαστών μπορεί να επηρεάσει οποιαδήποτε νέα μαμά, έρευνες δείχνουν ότι είναι πιο συχνό σε γυναίκες που έχουν προηγουμένως υποβληθεί σε αυξητική στήθους ή άλλες χειρουργικές επεμβάσεις μαστών.

Πώς να θεραπεύσετε τη συμφόρηση  των μαστών;

Όσο απλό κι αν ακούγεται, η πιο αποτελεσματική θεραπεία για το πρήξιμο είναι ένα πεινασμένο μωρό! Προσπαθήστε να αδειάζετε τα στήθη σας όσο πιο συχνά και όσο πιο πολύ μπορείτε, για να διατηρείται η ροή του γάλακτος – στόχος είναι να θηλάζετε ή να αντλείτε τουλάχιστον 8 φορές κάθε 24 ώρες, ιδιαίτερα στις πρώτες μέρες ζωής του νεογέννητου.
Η διατήρηση επαφής δέρμα με δέρμα όσο το δυνατόν περισσότερο κατά τη διάρκεια της ημέρας και όταν είστε ξύπνιες τη νύχτα βοηθά επίσης. Με αυτόν τον τρόπο, το μωρό σας αντιλαμβάνεται το άρωμα του γάλακτος και έχει εύκολη πρόσβαση. Επίσης, είναι πιο πιθανό να παρατηρήσετε νωρίς τα σημάδια πείνας του, εξασφαλίζοντας συχνό θηλασμό. Είναι επίσης καλό να αφήνετε το μωρό να πάρει όσο γάλα θέλει από τον έναν μαστό πριν προσφέρετε τον άλλον.
Αν έχετε οποιαδήποτε αμφιβολία, μπορεί να είναι ανακουφιστικό και χρήσιμο να ελέγξετε την προσκόλληση και τη θέση του μωρού σας με έναν σύμβουλο θηλασμού ή ειδικό θηλασμού. Λίγη καθοδήγηση μπορεί να σας δώσει αυτοπεποίθηση καθώς προσαρμόζεστε σε αυτούς τους νέους ρυθμούς με το μωρό σας. Υπάρχουν πολλές τεχνικές για να εξασφαλίσετε ότι τα στήθη σας δεν πονάνε κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

Συμβουλές για ανακούφιση από τον πόνο στα στήθη

Θυμηθείτε ότι η παράλειψη θηλασμών ή η απότομη διακοπή του θηλασμού μπορεί να επιδεινώσει τον πόνο από το πρήξιμο. Είναι καλύτερο το νεογέννητο να θηλάζει τουλάχιστον 8 φορές κάθε 24 ώρες με καλή προσκόλληση και άνετη θέση. Επιπλέον, δοκιμάστε τις παρακάτω συμβουλές για να ανακουφιστείτε.

Τεχνικές μασάζ και έκθλιψης γάλακτος για ανακούφιση από τον πόνο:

• Πριν τον θηλασμό, βγάλτε λίγο γάλα με το χέρι ή με το θήλαστρο για να μαλακώσει η θηλή και να διευκολυνθεί η προσκόλληση του μωρού.
• Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, κάντε ήπιο μασάζ στα στήθη για να βοηθήσετε την απομάκρυνση του γάλακτος.
• Μετά τον θηλασμό, αν τα στήθη σας εξακολουθούν να είναι πολύ σφιχτά και γεμάτα, βγάλτε γάλα ξανά μέχρι να νιώσετε άνετα. Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε μία  τεχνική που ονομάζεται “τεχνική αντίστροφης πίεσης” (reverse pressure softening) για να μαλακώσει η θηλαία άλως, κάνοντας την πιο εύκολη για το μωρό να θηλάσει. (Ένας σύμβουλος θηλασμού ή ειδικός μπορεί να σας δείξει πώς να το κάνετε).
• Αν τα στήθη σας στάζουν γάλα, κάντε ένα ζεστό ντους ή εφαρμόστε ένα ζεστό υγρό πανί πριν από τον θηλασμό ή την άντληση για να τα καταπραΰνετε και να ενθαρρύνετε τη ροή γάλακτος. Ωστόσο, μην εφαρμόζετε θερμότητα πάνω από μερικά λεπτά, καθώς η υπερβολική ζέστη μπορεί να επιδεινώσει το πρήξιμο.
• Αν τα στήθη δεν στάζουν, εφαρμόστε κρύα κομπρέσα, κρύο επίθεμα τζελ ή ακόμη και σακούλα κατεψυγμένων λαχανικών τυλιγμένη σε πανί για 10 λεπτά μετά τον θηλασμό για μείωση πρηξίματος και ανακούφιση από τον πόνο.

Επιπρόσθετα μέτρα για μείωση πόνου και πρηξίματος:

• Τοποθετήστε καθαρά φύλλα λάχανου μέσα στο σουτιέν. Ναι, κι όμως! Πολλές μαμάδες διαπιστώνουν ότι αυτό μειώνει το πρήξιμο και την ενόχληση.
• Πάρτε αντιφλεγμονώδη αναλγητικά, αν χρειάζεται. (Πάντα συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας και ακολουθήστε τις οδηγίες του κατασκευαστή και του φαρμακοποιού. Διαβάστε «Θηλασμός ενώ εσείς ή το μωρό σας είστε άρρωστοι» για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα φάρμακα κατά τη διάρκεια του θηλασμού.)
• Φορέστε ένα σωστά εφαρμοστό σουτιέν θηλασμού και αποφύγετε μπανέλες – ή, αν είναι πιο άνετο, μη φορέσετε καθόλου σουτιέν.
• Αν το μωρό δεν μπορεί να θηλάσει σωστά, αντικαταστήστε τους θηλασμούς με άντληση. Μάθετε περισσότερα για την άντληση εδώ: Πώς να χρησιμοποιήσετε ένα θήλαστρο: 12 κορυφαίες συμβουλές.

Τι να κάνετε όταν ο πόνος στο στήθος δεν υποχωρεί

Αναζητήστε ιατρική συμβουλή αν έχετε πυρετό πάνω από 38°C ή αν το μωρό δεν μπορεί να θηλάσει. Ένας γιατρός και ένας σύμβουλος θηλασμού μπορούν να σας καθοδηγήσουν ώστε ο θηλασμός και η άντληση να γίνονται χωρίς πόνο και άγχος.
Θυμηθείτε να είστε υπομονετικές με τον εαυτό σας. Μετά τον τοκετό και κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του μωρού, το σώμα σας προσαρμόζεται σε πολλές νέες αλλαγές, από την παραγωγή γάλακτος και τον θηλασμό μέχρι τον ύπνο σε νέο πρόγραμμα. Ευτυχώς, οι περισσότερες μαμάδες διαπιστώνουν ότι ο πόνος στο στήθος υποχωρεί καθώς συνηθίζουν τον θηλασμό και την άντληση.

References

1. Pang WW, Hartmann PE. Initiation of human lactation: secretory differentiation and secretory activation. J Mammary Gland Biol Neoplasia. 2007;12(4):211-221.

2. Berens P, Brodribb W. ABM Clinical Protocol# 20: Engorgement, Revised 2016. Breastfeed Med. 2016;11(4):159-163.

3. Affronti M et al. Low-grade fever: how to distinguish organic from non-organic forms. Int J Clin Pract. 2010;64(3):316-321.

4. Boi B et al. The effectiveness of cabbage leaf application (treatment) on pain and hardness in breast engorgement and its effect on the duration of breastfeeding. JBI Libr Syst Rev. 2012;10(20):1185-1213.

5. NHS Choices. How do I take someone’s temperature? [Internet]. UK: NHS Choices; updated 2016 June 29. Available from: www.nhs.uk/chq/pages/1065.aspx?categoryid=72