Τα οφέλη του θηλασμού

Το μητρικό γάλα είναι η καλύτερη τροφή για το μωρό σας, και τα πολλά πλεονεκτήματα του θηλασμού σημαίνουν ότι το μωρό σας επωφελείται από το γάλα σας και με πολλούς άλλους σημαντικούς τρόπους.

Μπορεί να έχετε ακούσει ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συνιστά θηλασμό για τουλάχιστον έξι μήνες, αλλά ποιο είναι το σκεπτικό πίσω από αυτό; Ο θηλασμός είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να εξασφαλιστεί η υγεία των παιδιών, και αν εφαρμοζόταν σε παγκόσμια κλίμακα, περίπου 820.000 ζωές παιδιών θα σώζονταν κάθε χρόνο¹ – ένα αρκετά πειστικό επιχείρημα.

Οφέλη του θηλασμού για την υγεία

Εκτός από το να θρέφει το μωρό σας, το μητρικό γάλα το προστατεύει. Είναι γεμάτο ζωντανά συστατικά, όπως βλαστοκύτταρα, λευκά αιμοσφαίρια και ωφέλιμα βακτήρια,² καθώς και άλλα βιοενεργά στοιχεία, όπως αντισώματα, ένζυμα και ορμόνες,³ που όλα βοηθούν στην καταπολέμηση λοιμώξεων, στην πρόληψη ασθενειών και στη φυσιολογική ανάπτυξη.

Τα βρέφη που θηλάζουν αποκλειστικά τους πρώτους έξι μήνες είναι λιγότερο πιθανό να υποφέρουν από διάρροια και ασθένειες, γαστρεντερίτιδα, κρυολογήματα και γρίπη, λοιμώξεις αυτιών, θώρακα και μύκητα. ⁴Σε σύγκριση με τα μωρά που τρέφονται με γάλα σε σκόνη, τα αποκλειστικά θηλάζοντα βρέφη έχουν κατά το ήμισυ λιγότερες πιθανότητες αιφνίδιου θανάτου βρεφών (SIDS).⁵

Φυσικά, τα μωρά που θηλάζουν αρρωσταίνουν μερικές φορές, αλλά ο θηλασμός όταν το μωρό είναι άρρωστο έχει ακόμα περισσότερα οφέλη: «Αν ένα μωρό αρρωστήσει, ή η μητέρα του, τα προστατευτικά συστατικά στο γάλα της τείνουν να αυξάνονται»,⁶ εξηγεί ο καθηγητής Peter Hartmann του Πανεπιστημίου της Δυτικής Αυστραλίας, διεθνώς αναγνωρισμένος ειδικός στη γαλουχία και τον θηλασμό. «Ένα μωρό που θηλάζει είναι πιθανότερο να αναρρώσει γρηγορότερα από ένα μωρό που τρέφεται με γάλα σε σκόνη, επειδή το σώμα της μητέρας θα παράγει ειδικά αντισώματα ενάντια σε όποια λοίμωξη έχει προσβληθεί.»

Και δεν πρόκειται μόνο για τη διατροφή και την ανοσία – ο θηλασμός όταν το μωρό είναι άρρωστο ή αναστατωμένο το παρηγορεί και το ηρεμεί, κάτι που, ως σημαντικό όφελος, δεν πρέπει να υποτιμάται. Στην πραγματικότητα, μελέτες έχουν δείξει ότι ο θηλασμός μειώνει το κλάμα και προσφέρει ανακούφιση όταν τα μωρά κάνουν εμβολιασμούς.⁷

Οφέλη του μητρικού γάλακτος για τα πρόωρα νεογνά

Η σίτιση του πρόωρου μωρού σας με το δικό σας γάλα προσφέρει την καλύτερη προστασία από δυνητικά θανατηφόρες καταστάσεις, όπως σηψαιμία, χρόνια πνευμονοπάθεια και νεκρωτική εντεροκολίτιδα (NEC)⁸. Τα πρόωρα μωρά που τρέφονται με μητρικό γάλα έχουν επίσης περισσότερες πιθανότητες να πάρουν εξιτήριο νωρίτερα από το νοσοκομείο. ⁹

«Η σίτιση του πρόωρου μωρού σας με μητρικό γάλα είναι το πιο ωφέλιμο που μπορείτε να κάνετε για αυτό», επισημαίνει ο καθηγητής Hartmann. «Κάθε σταγόνα μετράει.» Στην πραγματικότητα, οι επαγγελματίες υγείας θεωρούν το μητρικό γάλα όχι μόνο ως τροφή, αλλά και ως ιατρική παρέμβαση. Διάβασε περισσότερα για το πόσο σημαντικός είναι ο θηλασμός για τα πρόωρα βρέφη.

Πώς ο θηλασμός ωφελεί τον ύπνο του μωρού

Μπορεί να έχετε ακούσει ότι τα μωρά που τρέφονται με ξένο γάλα κοιμούνται περισσότερο, αλλά φαίνεται ότι αυτό είναι μύθος. Έρευνες δείχνουν ότι τα μωρά που θηλάζουν και αυτά που τρέφονται με γάλα σε σκόνη είναι εξίσου πιθανό να ξυπνήσουν για γάλα κατά τη διάρκεια της νύχτας.¹⁰ Η διαφορά είναι ότι τα μωρά που θηλάζουν ξανακοιμούνται πιο γρήγορα. Η ωκυτοκίνη που παράγεται στο σώμα του μωρού κατά τον θηλασμό το κάνει να αισθάνεται υπνηλία. Επιπλέον, άλλες ορμόνες και νουκλεοτίδια στο γάλα σας βοηθούν το μωρό να αναπτύξει υγιείς κιρκάδιους ρυθμούς (σχήματα ύπνου-αφύπνισης).¹¹

Ο θηλασμός και η ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού

Οι πρώτοι έξι μήνες του μωρού είναι μια κρίσιμη περίοδος για τον γρήγορα αναπτυσσόμενο εγκέφαλο – το βάρος του σχεδόν διπλασιάζεται κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου¹².  Μια αμερικανική μελέτη έδειξε ότι νήπια και προ νήπια που είχαν θηλάσει αποκλειστικά για τουλάχιστον τρεις μήνες είχαν 20–30% περισσότερη λευκή ουσία στον εγκέφαλο – η οποία συνδέει διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου και μεταδίδει σήματα μεταξύ τους – σε σύγκριση με όσα δεν είχαν λάβει μητρικό γάλα.¹³

Η σημασία του θηλασμού για την ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού αντικατοπτρίζεται σε έρευνες παγκοσμίως. Σε μια βρετανική μελέτη,¹⁴ 16χρονα που είχαν θηλάσει για έξι μήνες ή περισσότερο ως μωρά είχαν περισσότερες πιθανότητες να πάρουν υψηλότερους βαθμούς στις σχολικές εξετάσεις. Βραζιλιάνοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άνθρωποι που είχαν θηλάσει για τουλάχιστον ένα χρόνο είχαν μεγαλύτερα εισοδήματα μέχρι την ηλικία των 30.¹⁵

Ακόμη και όταν τα αποτελέσματα προσαρμόζονται σε παράγοντες όπως το εισόδημα της οικογένειας και η εκπαίδευση της μητέρας, φαίνεται ότι τα μωρά που θηλάζουν αποκλειστικά είναι πιθανότερο να έχουν υψηλότερο IQ από τα μωρά που τρέφονται με γάλα σε σκόνη. ¹⁶«Υπάρχουν μερικές θεωρίες για το γιατί συμβαίνει αυτό», λέει ο καθηγητής Hartmann. «Η μία αφορά τα μακράς αλυσίδας λιπαρά οξέα που υπάρχουν στο μητρικό γάλα, όπως το DHA, που έχει θετική επίδραση στον εγκέφαλο και την ανάπτυξή του.»¹⁷

Η πρόσφατη έρευνα υποδηλώνει ότι ο θηλασμός έχει και οφέλη στη συμπεριφορά. Σε μια μελέτη με 10.000 παιδιά, αυτά που είχαν θηλάσει για περισσότερους από τέσσερις μήνες είχαν 30% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν προβληματική συμπεριφορά στην ηλικία των πέντε ετών.¹⁸

Μακροχρόνια οφέλη του θηλασμού για το μωρό

Ο θηλασμός δεν ωφελεί το μωρό μόνο τους πρώτους έξι μήνες. Όσο περισσότερο συνεχίζει να λαμβάνει μητρικό γάλα, τόσο περισσότερα είναι τα πλεονεκτήματα – ειδικά για την υγεία του.

Κάθε θηλασμός αυξάνει τα επίπεδα ωκυτοκίνης – της «ορμόνης της αγάπης» – και στα δύο σώματα, ενισχύοντας τον δεσμό. ¹⁹ Αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια σταθερή βάση για μελλοντικές σχέσεις και να βοηθήσει το παιδί να αντιμετωπίζει το στρες αργότερα στη ζωή του.²⁰ Έρευνες δείχνουν επίσης ότι τα παιδιά που θήλασαν ως μωρά είναι λιγότερο πιθανό να υποφέρουν από καρκίνους όπως λευχαιμία και λέμφωμα,²¹ και έχουν καλύτερη όραση²²  και πιο ίσια δόντια²³ σε σύγκριση με τα παιδιά που έλαβαν φόρμουλα. Ο θηλασμός επίσης μειώνει τον κίνδυνο το μωρό να γίνει παχύσαρκο ή να αναπτύξει διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2 ^24,25 ως ενήλικας. Έτσι, αν αναρωτιέστε πότε τελειώνουν τα οφέλη του θηλασμού, η απάντηση είναι ότι διαρκούν μια ζωή. Και όσο περισσότερο συνεχίζετε να θηλάζετε, τόσο περισσότερα οφέλη υπάρχουν και για εσάς.

References

• 1 Victora CG et al. Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. Lancet. 2016;387(10017):475-490.
• 2 Bode L et al. It’s alive: microbes and cells in human milk and their potential benefits to mother and infant. Adv Nutr. 2014;5(5):571-573.
• 3 Ballard O, Marrow AL. Human milk composition: nutrients and bioactive factors. Pediatr Clin North Am. 2013;60(1):49-74.
• 4 Ladomenou F et al. Protective effect of exclusive breastfeeding against infections during infancy: a prospective study. Arch Dis Child. 2010; 95(12):1004-1008.
• 5 Vennemann MM et al. Does breastfeeding reduce the risk of sudden infant death syndrome? Pediatrics. 2009;123(3):e406-410.
• 6 Hassiotou F et al. Maternal and infant infections stimulate a rapid leukocyte response in breastmilk. Clin Transl Immunology. 2013;2(4):e3.
• 7 Harrison D et al. Breastfeeding for procedural pain in infants beyond the neonatal period. Cochrane Database Syst Rev. 2016;10:CD011248.
• 8 Johnson TJ et al. Economic benefits and costs of human milk feedings: a strategy to reduce the risk of prematurity-related morbidities in very-low-birth-weight infants.  Adv Nutr. 2014;5(2):207-212.
• 9 Schanler RJ et al. Randomized trial of donor human milk versus preterm formula as substitutes for mothers’ own milk in the feeding of extremely premature infants. Pediatrics. 2005;116(2):400-406.
• 10 Brown A, Harries V. Infant sleep and night feeding patterns during later infancy: association with breastfeeding frequency, daytime complementary food intake, and infant weight. Breastfeed Med. 2015;10(5):246-252.
• 11 Sánchez CL et al. The possible role of human milk nucleotides as sleep inducers. Nutr Neurosci. 2009;12(1):2-8.
• 12 Dekaban AS. Changes in brain weights during the span of human life: relation of brain weights to body heights and body weights. Ann Neurol. 1978 4(4):345-356.
• 13 Deoni SC et al. Breastfeeding and early white matter development: A cross-sectional study. Neuroimage. 2013;82:77-86.
• 14 Straub N et al. Economic impact of breast-feeding-associated improvements of childhood cognitive development, based on data from the ALSPAC. Br J Nutr. 2016:1-6.
• 15 Victora CG et al. Association between breastfeeding and intelligence, educational attainment, and income at 30 years of age: a prospective birth cohort study from Brazil. Lancet Glob Health. 2015; 3(4):e199-205.
• 16 Horta BL, Victora CG. Breastfeeding and adult intelligence – Authors’ reply. Lancet Glob Health. 2015;3(9):e522.
• 17 Belkind-Gerson J et al. Fatty acids and neurodevelopment. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2008;47 Suppl 1:7-9
• 18 Heikkilä K et al. Breast feeding and child behaviour in the Millennium Cohort Study. Arch Dis Child. 2011;96(7):635-642.
• 19 Tharner A et al. Breastfeeding and its relation to maternal sensitivity and infant attachment. J Dev Behav Pediatr. 2012;33(5):396-404.
• 20 Montgomery SM et al. Breast feeding and resilience against psychosocial stress. Arch Dis Child. 2006;91(12):990-994.
• 21 Bener A et al. Does prolonged breastfeeding reduce the risk for childhood leukemia and lymphomas? Minerva Pediatr. 2008;60(2):155-161.
• 22 Singhal A et al. Infant nutrition and stereoacuity at age 4-6 y. Am J Clin Nutr. 2007;85(1):152-159.
• 23 Peres KG et al. Effect of breastfeeding on malocclusions: a systematic review and meta-analysis. Acta Paediatr. 2015;104(467):54-61.
• 24 Horta BL et al. Long-term consequences of breastfeeding on cholesterol, obesity, systolic blood pressure and type 2 diabetes: a systematic review and meta-analysis. Acta Paediatr. 2015; 104(467):30-37
• 25 Lund-Blix NA et al. Infant feeding in relation to islet autoimmunity and type 1 diabetes in genetically susceptible children: the MIDIA Study. Diabetes Care. 2015;38(2):257-263.